Part 10
Prologue: Ang Notebook
Hindi alam ng snatcher kung ano ang ninakaw niya.
Sa unang tingin, ordinaryong bag lang iyon: itim, luma, may isang zipper na palaging sumasabit. Nakalagay sa loob ang ilang papel, ballpen, wallet na halos walang laman, isang maliit na pouch ng chalk marker, at tatlong notebook na basa ang gilid.
Walang laptop.
Walang mamahaling cellphone.
Walang perang sulit sa habulan.
Kaya pagdating niya sa ilalim ng flyover, kung saan naghihintay ang ulan sa pagitan ng mga poste at anino, binuksan niya ang bag, kinapa ang laman, at napamura.
“Wala palang laman.”
Kinuha niya ang wallet. Kaunting pera. Isang ID. Ilang resibo. Pagkatapos, itinapon niya ang bag sa gilid ng kalsada, malapit sa kanal na barado ng dahon, plastic cup, at putik.
Sumabog ang mga papel.
Isang notebook ang gumulong papunta sa waiting shed.
Tumigil ang ulan saglit.
Sa shed, may isang batang lalaki na nakatayo, hawak ang strap ng school bag niya.
Napatingin siya sa notebook.
Basâ ang cover, pero may isang salita pa ring mababasa.
3:17
Dahan-dahan niya itong dinampot.
Sa unang pahina, may sulat-kamay na nanginginig sa bawat letra.
Kung bata ka at nababasa mo ito, isara mo.
Tumingin ang bata sa paligid.
Walang nakatingin sa kanya.
Binuklat niya ang susunod na pahina.
At sa gilid ng papel, may basang fingerprint na hindi kanya.
Kabanata 1: Ma’am Jessica
Sa eskwelahan, Ma’am Jessica siya.
Sa bahay, Ate Jessica.
Sa mga group chat ng pamilya, siya ang sagot sa tuition, project, baon, uniform, internet load, emergency contribution, at paminsang “Ate, ikaw na muna.”
Hindi niya iyon ipinagmamalaki. Hindi rin niya kinamumuhian. May mga responsibilidad na hindi mo pinili, pero suot mo araw-araw hanggang maging balat na. Sa pamilya ni Jessica, siya ang may regular na trabaho. Siya ang guro. Siya ang may payslip. Siya ang may mas maayos na tono kapag kausap ang registrar, landlord, clinic, at principal.
Ang mga kapatid niya ay hindi masamang tao. Iyon ang mas mahirap.
Kung masama sila, baka mas madaling tumanggi.
Pero hindi. Pagod lang sila. Walang stable na trabaho. May mga anak na kailangang pumasok. May mga bayaring laging mas mabilis dumating kaysa sa sahod. Kaya tuwing nagme-message sila, laging may kasamang hiya.
Ate, pasensya na ha.
Ate, last na talaga.
Ate, ikaw lang ang maaasahan namin.
Ang pinakamatagal na dumikit sa kanya ay iyon.
Ikaw lang.
Tuwing naririnig niya iyon, may bahagi ng dibdib niyang humihigpit. Hindi dahil ayaw niyang tumulong. Kundi dahil wala nang puwang ang tanong na: Sino naman ang tutulong sa kanya?
Nagtuturo si Jessica sa isang private school na itinayo sa lumang compound ng simbahan. Hindi ito malaking paaralan, pero maayos: may covered court, prayer room, faculty lounge, library na laging kulang sa budget, at hallway na tuwing hapon ay nagiging kulay abo dahil sa ulan sa labas at fluorescent lights sa loob.
Doon din nagtuturo si Carel Loi.
Mas matanda na si Carel ngayon. Hindi na siya ang dating artista sa mga poster, bagama’t may ilang guro pa ring bumubulong kapag dumadaan siya sa faculty room. Ang mukha niya ay may ganda pa rin, pero mas tahimik na. Ang dating kinang ay napalitan ng bigat. Guro siya ngayon nang buo, hindi side job, hindi pagitan ng acting projects. May tatlong anak siyang halos malalaki na, at may mga bagay sa kanyang mga mata na parang hindi simpleng pagod ng edad.
Noong unang buwan ni Jessica sa paaralan, si Carel ang nagturo sa kanya kung paano makipag-usap sa mahirap na magulang, paano maghabol ng lesson plan kahit kulang sa tulog, at paano ngumiti sa estudyanteng alam mong may problema sa bahay pero hindi mo puwedeng itanong nang direkta.
“Ang unang rule sa pagtuturo,” sabi ni Carel, “hindi mo maililigtas lahat.”
Hindi iyon gusto ni Jessica.
Kaya ngumiti lang siya.
“Pero susubukan pa rin natin, Ma’am.”
Tumingin sa kanya si Carel nang matagal. Hindi ito ngumiti pabalik.
“’Yan ang delikado,” sabi nito. “May mga bata kasing kapag hinabol mo, hindi sila ang nahahanap mo.”
May dahilan kung bakit hindi kayang balewalain ni Jessica ang mga batang hindi malinaw kung present o absent.
Tatlong taon na ang nakalipas, may estudyante siyang laging tahimik sa likod ng klase. Hindi absent. Hindi pasaway. Hindi rin humihingi ng tulong. Sa record, present siya araw-araw. Sa papel, maayos. Sa mata ng guro, dapat sapat na iyon.
Pero isang araw, hindi na ito pumasok.
Hindi malaki ang nangyari sa paraang pinag-uusapan sa balita. Walang iskandalo. Walang imbestigasyon. Lumipat daw ng school, sabi ng adviser. Family matter, sabi ng admin. Privacy, sabi ng principal.
Pero naalala ni Jessica ang huling araw na nakita niya ang bata. May gusto itong sabihin. Nakatingin ito sa kanya pagkatapos ng klase, hawak ang strap ng bag, naghihintay na mapansin.
Hindi niya napansin agad.
May meeting siya noon. May deadline. May tawag ang kapatid niya tungkol sa bayarin sa school ng pamangkin. Sinabi niya, “Bukas na lang, anak.”
Kinabukasan, wala na ang bata.
Mula noon, kapag may estudyanteng nasa pagitan ng present at absent, hindi mapakali si Jessica.
Ang pending ay hindi status para sa kanya.
Paalala iyon.
Hindi pa niya alam na may mga batang hindi dapat hanapin.
Hindi pa niya alam na may mga pangalang hindi dapat tawagin.
Hindi pa niya alam na may attendance na kapag minarkahan mong present, may papasok.
Kabanata 2: Pending
Nagsimula ito sa isang reminder.
3:17 ng madaling-araw.
Nagising si Jessica sa vibration ng phone sa tabi ng kama.
Una niyang naisip: kapatid na naman.
Baka may lagnat ang pamangkin. Baka may kailangang bayaran. Baka may emergency na hindi naman emergency kundi deadline na nakalimutan ng iba at ngayon siya ang kailangang mag-ayos.
Kinuha niya ang phone, kalahating dilat.
Walang pangalan ng kapatid.
Walang message.
Reminder lang.
Check attendance.
Napakunot ang noo niya.
Hindi siya nagse-set ng reminder ng madaling-araw. Lalo na para sa attendance. Ginagawa niya iyon sa school system bago mag-first period, hindi habang nanginginig ang bintana sa ulan.
Tinap niya ang notification.
Bumukas ang school portal.
Grade 7 — St. Isidore.
Attendance Sheet.
Nakaayos ang mga pangalan ng mga estudyante.
Sa pinakababa, may isang entry na hindi niya kilala.
MIGGY FAJARDO — PENDING
Umupo si Jessica sa kama.
Tiningnan niya ang oras.
3:17 AM.
Sinara niya ang app.
Binuksan ulit.
Nandoon pa rin.
Akala niya system glitch. Minsan nangyari na iyon sa portal: duplicate student, wrong section, unpaid account na lumilitaw sa ibang grade level. Kinabukasan, sa faculty room, sinabi niya sa registrar aide.
“May lumabas na pangalan sa attendance ko kagabi,” sabi niya.
“Anong name, Ma’am?”
“Miggy Fajardo.”
Tumigil sa pag-inom ng kape si Carel sa kabilang mesa.
Hindi iyon napansin ng registrar aide.
“Wala po akong kilalang Miggy sa Grade 7. Check ko po mamaya.”
“System glitch siguro.”
“Opo, Ma’am.”
Pero hindi tumingin si Jessica sa registrar aide.
Nakatitig siya kay Carel.
Namumutla ito.
“Ma’am Carel?”
Dahan-dahan ibinaba ni Carel ang baso.
“Saan mo nakita yung pangalan?”
“Sa attendance.”
“Kailan?”
“Kanina. 3:17.”
Nagbago ang hangin sa faculty room. Hindi halata sa iba, pero naramdaman ni Jessica. Parang may biglang nagbukas ng pinto sa loob ng silid kahit sarado lahat ng bintana.
Tumayo si Carel.
“Burahin mo.”
“System issue lang yata.”
“Burahin mo, Jessica.”
“Bakit?”
Lumapit si Carel, mas mababa ang boses.
“May mga pangalan na kapag tinawag mo, hindi bata ang sasagot.”
Hindi na siya nakapagpaliwanag.
Tumunog ang bell.
First period.
At sa corridor, sa gitna ng ingay ng mga estudyante, may isang batang lalaki na nakatayo sa dulo ng hallway.
Basâ ang buhok.
Walang bag.
Nakatingin kay Jessica.
Pagkurap niya, wala na.
Kabanata 3: Huwag N’yo Po Akong I-check
Hindi agad natakot si Jessica.
Hindi pa.
May paraan ang utak para protektahan ka sa hindi katanggap-tanggap: binibigyan ka nito ng boring na paliwanag. Puyat. Stress. Portal glitch. Overwork. Hormones. Anxiety. Imagination. Reflection sa salamin. Bata sa ibang section.
Pinili niya ang lahat ng iyon.
Hanggang sa hapon.
Nagpaiwan siya sa classroom pagkatapos ng dismissal. Umuulan sa labas. May natitirang amoy ng lapis, pawis, at floor wax sa loob. Sa board, nakasulat pa rin ang lesson niya sa Filipino: Sanhi at Bunga.
Nakakatawa sana kung hindi nakakapagod.
Sanhi: may lumitaw na pangalan.
Bunga: hindi na siya mapakali.
Binuksan niya ang laptop at pumasok sa attendance system. Nandoon ang pangalan.
MIGGY FAJARDO — PENDING
Kinlick niya ang record.
Walang student number.
Walang birthdate.
Walang guardian.
Walang address.
May status lang:
Pending since 3:17 AM.
Sa ilalim nito, biglang may isa pang linya.
Previous pending: BUUKAS NA LANG
Mali ang spelling.
Hindi pangalan.
Pero alam ni Jessica ang ibig sabihin.
Bukas na lang, anak.
Nanlamig ang kamay niya.
“Delete entry,” bulong niya.
Nag-loading ang screen.
Nawala ang pangalan.
Huminga siya.
Pagkatapos, tumunog ang school bell.
Isang beses.
Hindi dapat. Tapos na ang klase. Walang scheduled bell ng ganoong oras.
Tumingin siya sa laptop.
Bumalik ang pangalan.
MIGGY FAJARDO — PRESENT
May narinig siyang mahinang boses sa likod.
“Ma’am?”
Nang lumingon siya, nandoon ang bata sa huling row.
Basâ ang buhok. Maputla ang mukha. Nakaupo nang tuwid, dalawang kamay sa ibabaw ng desk. Walang bag, walang notebook, walang lapis. Pero may tubig na tumutulo mula sa ilalim ng upuan niya papunta sa sahig.
Napatayo si Jessica nang biglaan, tumama ang hita niya sa mesa.
“Sinong—”
Hindi natapos ang tanong.
Nakatitig lang ang bata sa kanya.
Hindi masama ang tingin.
Hindi rin humihingi ng tulong sa paraang alam ng mga batang humihingi ng tulong.
Parang matagal na nitong alam ang sagot, pero kailangan pa ring sabihin niya.
“Huwag n’yo po akong i-check,” sabi nito.
Nanuyo ang lalamunan ni Jessica.
“Ano’ng pangalan mo?”
Hindi sumagot.
“Miggy ka ba?”
Bahagyang yumuko ang bata.
Sa labas, lumakas ang ulan.
Mula sa hallway, may isa pang boses.
Mas mahina.
Mas pamilyar.
“Ma’am, bukas na lang po?”
Hindi iyon ang boses ni Miggy.
Hindi rin iyon galing sa kasalukuyan.
Napapikit si Jessica.
“Stop.”
“Ma’am,” sabi ni Miggy, “mali po ang tanong.”
“Ano ang tamang tanong?”
Tumingin ito sa pisara.
Sa ilalim ng Sanhi at Bunga, may lumitaw na bagong salita. Hindi niya nakita kung paano naisulat.
BAKIT HINDI NATATAPOS?
Paglingon niya sa huling row, wala na ang bata.
Basâ ang upuan.
At sa laptop, bumalik ang status:
PENDING
Kabanata 4: Investigation Notebook
Sinabi ni Carel na huwag nang ituloy.
Kaya itinuloy ni Jessica.
Hindi dahil matapang siya. Hindi dahil hindi siya naniniwala. Kundi dahil guro siya. May mga bagay na kapag lumitaw sa class record mo, hindi mo kayang basta burahin. Hindi mo kayang sabihing glitch lang kung may batang nakaupo sa huling row at humihiling na huwag mo siyang i-check.
Nagsimula siya sa pangalan.
Miggy Fajardo.
Walang record sa school database. Walang enrollment. Walang transfer form. Walang payment history. Pero nang i-search niya ang pangalan online, may lumabas na lumang fragments: posts tungkol sa isang pamilya, isang ama na TNVS driver, isang terminal, isang batang may kakaibang kuwento, isang apelyidong paulit-ulit na sumulpot sa mga forum na tinanggal na.
Russel Fajardo.
Noel Fajardo.
Miggy Fajardo.
PITX.
3:17.
Hindi niya agad nahanap ang lahat.
Sa una, puro putol-putol lang: isang pangalan sa comment section, isang headline na hindi na mabuksan, isang screenshot na malabo, isang blog title na parang na-delete na bago pa matapos basahin.
Gumawa siya ng notebook.
Hindi digital. Papel. Ballpen. Old-fashioned, sabi ng mga estudyante. Pero mas pinagkakatiwalaan ni Jessica ang papel kaysa sa file na puwedeng mawala sa isang refresh.
Sa unang pahina, isinulat niya:
3:17 — Pattern?
Sa ilalim:
ulan
paghihintay
pagod
bata
sagot
pinto
may umuuwi na hindi pareho?
may tinatawag?
may sumasagot?
Pagkatapos, nagsimula siyang maghanap.
Hindi siya detective. Hindi siya researcher sa pelikula na may access sa police database. Isa lang siyang guro na marunong magbasa ng lumang post, maghanap sa archived pages, magtanong sa taong matagal nang nagtuturo, at makinig sa katahimikan ng mga taong biglang hindi makasagot. Kaya may mga puwang ang notes niya. May mga tanong na hindi niya masagot. May mga pangalan na nilagyan niya lang ng tandang pananong dahil ang sobra-sobrang linaw ay parang bitag din.
Unang layer: pamilya Fajardo.
Russel. Miggy. Noel. PITX.
Ikalawang layer: mga taong tila nakabangga sa parehong oras mula sa ibang daan.
Marco. Ramon. Salvacion. Lia.
Ikatlong layer: mas malabong pangalan, mas luma, mas mahirap hawakan.
Andrew R. — On Call?
Lawrence — police? passenger? trapped original?
Jimmy Santos — old case?
Clara — yellow raincoat / watcher?
Boy with school bag — shoreline?
Boy with dirty Santo Niño — Baclaran / false ride?
Habang lumalalim ang listahan, lumalamig ang mga daliri niya.
Hindi ito isang haunting.
Hindi rin ito isang kaso.
Pattern ito.
Isang bagay na natutong magsuot ng lugar.
Sa terminal, biyahe.
Sa BPO, tawag.
Sa hotel, pinto.
Sa simbahan, dasal.
Sa school—
Huminto siya.
Sa school, ano?
Tumingin siya sa attendance sheet.
May bagong reminder.
Check the pending student.
Time: 3:17 AM
Pagkatapos, mula sa printer sa faculty room, may lumabas na isang pirasong test paper.
Wala siyang piniprint.
Sa itaas ng papel:
Name: MIGGY FAJARDO
Section: Pending
Sa ibaba, isang tanong lang:
At the end of the lesson, the learner shall identify the one who must be replaced.
ulan
paghihintay
pagod
bata
sagot
pinto
may umuuwi na hindi pareho?
may tinatawag?
may sumasagot?
Kabanata 5: Carel Loi
“Alam mo,” sabi ni Jessica.
Hindi tanong.
Pahayag.
Nasa faculty room sila, hapon, halos walang tao. Ang ibang guro ay nasa meeting. Si Carel ay nagche-check ng test papers. May pulang ballpen sa kamay, pero matagal nang hindi gumagalaw ang dulo nito.
“Hindi lahat ng alam dapat sabihin,” sagot ni Carel.
“Hindi ako estudyante.”
“Mas delikado iyon. Kasi akala mo kaya mong intindihin.”
Inilapag ni Jessica ang notebook sa mesa.
Nakasulat sa bukas na pahina:
Ramon Villanueva — construction / Carel Loi connection / LRT?
Nagbago ang mukha ni Carel.
“Saan mo nakuha ’yan?”
“Online.”
“Burahin mo.”
“Bakit lagi na lang burahin?”
“Minsan, mas ligtas kapag binura.”
“Ma’am Carel.”
Napapikit si Carel. Sa sandaling iyon, hindi siya mukhang guro. Mukha siyang taong muling nakarinig ng tunog na matagal niyang pinilit na kalimutan.
“May isang lalaki noon,” sabi niya. “Ramon. Mabait. Pagod. Laging nakangiti kahit kitang-kita mong nauubos na.”
“Anong nangyari sa kanya?”
“Hindi ko alam nang buo.”
“Pero may alam ka.”
“Tama na para matakot.”
Tahimik.
Sa corridor, may mga batang tumatawa. Normal. Buhay. Mabilis. Dumaan ang tunog nila sa pintuan na parang galing sa ibang mundo.
“May mga taong nakikita mong nauubos, Jessica,” sabi ni Carel. “Akala mo sapat na yung nakita mo. Hindi pala. Minsan, kapag nakita mo sila at wala kang ginawa, nagiging bahagi ka rin ng pila.”
Naalala ni Jessica ang batang nasa likod ng klase.
Hawak ang strap ng bag.
Naghihintay na mapansin.
“May mga batang hindi dapat habulin sa hallway,” dagdag ni Carel.
“Miggy?”
Nanigas ang panga ni Carel.
“Nakita mo siya?”
“Sa classroom.”
“Humingi ba siya ng tulong?”
“Hindi.”
“Ano’ng sinabi niya?”
“Huwag ko raw siyang i-check.”
Doon unang napahawak si Carel sa gilid ng mesa.
“Kung ganoon, makinig ka.”
“Bakit?”
“Kasi kung siya talaga iyon, binabalaan ka niya.”
“At kung hindi?”
Hindi sumagot si Carel.
Mas nakakatakot iyon kaysa sa oo.
Noong gabing iyon, isinulat ni Jessica sa kanyang notebook:
Miggy may be warning.
Pagkatapos, matapos ang ilang sandali:
O may gumagamit sa babala.
Sa ilalim, may sulat na hindi niya ginawa.
TAMA.
Sa ibaba nito, isa pang linya:
IKAW LANG ANG NAKAKAINTINDI.
Tumigil ang kamay ni Jessica.
Hindi niya alam kung babala iyon.
O bitag.
Kabanata 6: Prayer Room
Naniniwala si Jessica sa dasal.
Hindi dahil simple ang buhay niya. Kundi dahil kung hindi siya maniniwala, matagal na sigurong gumuho ang loob niya sa bigat ng mga taong umaasa sa kanya.
Nagdarasal siya bago ang klase, bago ang sahod, bago magpadala ng pera kahit kulang ang matitira, bago sumagot sa kapatid na alam niyang may hihingin na naman. Nagdarasal siya hindi para maging madali ang lahat, kundi para hindi siya maging masamang tao habang nahihirapan.
Kaya noong nagsimulang magsara ang mundo sa paligid niya, pumunta siya sa prayer room.
Maliit lang iyon. May krus sa harap, ilang upuan, glass cabinet ng religious images, at isang electric candle na laging umiilaw kahit minsan walang nakakakita kung sino ang nagsaksak.
Lumuhod siya.
“Lord,” bulong niya, “kung batang naliligaw ito, tulungan N’yo po siyang makauwi.”
Sa digital clock sa maliit na shelf, nagpalit ang oras.
3:17 PM
Hindi dapat siya kinabahan.
Hapon iyon. May araw pa sa labas. May estudyante pa sa quadrangle. May guard sa gate. May buhay sa paligid.
Pero sa prayer room, biglang lumamig.
Ang glass cabinet ay nag-fog mula sa loob.
May maliit na handprint na lumitaw sa salamin.
Basa.
Mula sa loob.
Huminga siya nang malalim.
Pagmulat niya, wala pa ring nagbago sa totoong kuwarto.
Pero sa repleksyon, may batang nakatayo sa may pinto.
Dilaw ang kapote.
Basa ang laylayan.
Hindi siya gumagalaw.
Lumingon si Jessica.
Wala.
Pagbalik niya sa salamin, wala na ang batang babae.
Sa halip, may batang lalaki na may school bag sa tabi ng huling upuan. Nakayuko. May tubig na tumutulo mula sa bag niya papunta sa sahig na hindi naman nababasa sa totoong kuwarto.
Muling lumingon si Jessica.
Wala.
Pagbalik sa repleksyon, iba na naman.
Isang batang may hawak na maruming Santo Niño. Nakaupo sa sahig, yakap ang imahen, parang naghihintay ng biyahe.
Hindi na lumingon si Jessica.
Naramdaman niyang kung lilingon pa siya, baka may makita na siyang hindi na repleksyon.
Dahan-dahan, gumalaw ang salamin.
Hindi ang mga bata.
Ang mismong repleksyon, parang tubig na hinipan.
At mula sa likod ng balikat niya, lumitaw si Miggy.
Malapit.
Masyadong malapit.
“Kapag naintindihan n’yo po,” bulong niya, “hindi na kayo makakalabas.”
Nahulog ang kneeler sa tabi niya.
Malakas.
Parang may lumuhod nang biglaan.
Napaatras si Jessica at napaupo sa sahig.
Wala nang bata.
Pero sa salamin, may nakasulat sa hamog:
HINDI PO AKO ANG KAILANGANG UMUWI.
Hindi siya nakagalaw nang ilang minuto.
Nang sa wakas ay nakatayo siya, hindi na niya ipinagdasal na mawala ito.
Ipinagdasal niyang manatili siyang sarili habang hinahanap ang sagot.
Kabanata 7: Ang Pattern
Hindi na natulog si Jessica nang maayos pagkatapos noon.
Hindi dahil laging may nangyayari.
Kundi dahil minsan, walang nangyayari.
At mas nakakatakot ang katahimikan kapag alam mong may bagay na marunong maghintay.
Sa loob ng isang linggo, lumaki ang notebook niya.
May arrows, dates, names, and places.
Hindi na maayos ang sulat. Hindi na rin puro conclusion. May mga tanong, mali, bura, bilog, at linyang parang ayaw magpadiretso.
Ramon — obligation / sige
Marco — witness/kiss
Andrew — call? terminal? On Call?
Lawrence — trapped original? police? passenger?
Russel — returned wrong.
Miggy — pending / warning / child-anchor? bait?
Noel — refused callback.
Lia — marked / hotel / kiss / faith / yes?
Salvacion — prayer answered / in transit
Benjo — living anchor? recipient?
Hindi niya alam kung saan niya nakuha ang ilan sa mga salitang iyon. Minsan may naaalala siya mula sa nabasang article. Minsan mula sa forum. Minsan mula sa sinabi ni Carel. Minsan, pagod na pagod na siya, may boses sa likod ng isip niya na parang batang nagdidikta.
Hindi niya sinunod ang lahat.
Pero sinulat niya.
Sa dulo, may isang pahina siyang pinamagatang:
Posibleng Tuntunin
Isinulat niya:
May naghihintay.
May napapagod.
May anyo ng sagot.
May imbitasyon.
May pumapayag?
hindi laging verbal
minsan pagsakay
minsan pagsagot
minsan pag-check
May kapalit.
hindi palaging kamatayan?
minsan pagpalit?
minsan alaala?
minsan pangalan?
minsan papel?
May bumabalik.
pero hindi dapat tawaging bumalik?
bumalik ≠ naibalik
Nagpapatuloy ang pila.
sino ang pumipila?
sino ang nagpapapila?
Tinitigan niya ang listahan.
Hindi ito simpleng multo.
Hindi rin sumpa lang.
Para itong sistema.
Isang lumang sistemang natutong gumamit ng bagong anyo.
Bangka.
Pinto.
Tawag.
Sasakyan.
Dasal.
Attendance.
Reminder.
Dumating ang message ng kapatid niya habang nakatitig siya sa notebook.
Ate, ikaw lang talaga ang makakatulong ngayon.
Kasunod nito, may reminder sa laptop screen.
Ikaw lang ang puwedeng mag-check.
Hindi galing sa school portal.
Walang app name.
Walang source.
Nakatitig lang ito roon, tahimik, parang laging nandoon.
Doon nagsimulang sumakit ang dibdib ni Jessica.
Hindi dahil sa takot lang.
Dahil bigla niyang nakita ang sariling buhay sa loob ng pattern.
Tuwing sumasagot siya, kahit pagod na.
Tuwing nagpapadala siya, kahit wala nang matira.
Tuwing nagsasabi siya, okay lang.
Tuwing inaako niya ang hindi naman kanya.
Tuwing iniisip niyang hindi siya kikilos, may batang mapapabayaan.
Pahintulot.
Hindi laging sinasabi.
Minsan, ginagawa.
“Hindi kung saan nagsimula,” sabi ng boses ni Miggy mula sa likod niya.
Hindi siya lumingon.
“Ano?”
“Mali po ulit ang tanong.”
Nakaupo siya sa faculty room, mag-isa, gabi na. Alam niyang kapag lumingon siya, baka wala roon. O baka nandoon. Pareho siyang natatakot.
“Ano ang tamang tanong?”
“Mam,” sabi ni Miggy, “bakit may kailangang pumalit?”
Bumagal ang hinga niya.
Dahan-dahan, isinulat niya sa notebook:
Hindi aksidente ang pagpalit. Ito ang paraan.
Tumunog ang printer sa faculty room.
Walang gumagamit.
Naglabas ito ng papel.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Lumapit si Jessica.
Blanko lahat.
Sa ikaapat na papel, may isang linya:
HUWAG MONG GAWING ARALIN ANG PINTO.
May naghihintay.
May napapagod.
May anyo ng sagot.
May imbitasyon.
May pumapayag?
hindi laging verbal
minsan pagsakay
minsan pagsagot
minsan pag-check
May kapalit.
hindi palaging kamatayan?
minsan pagpalit?
minsan alaala?
minsan pangalan?
minsan papel?
May bumabalik.
pero hindi dapat tawaging bumalik?
bumalik ≠ naibalik
Nagpapatuloy ang pila.
sino ang pumipila?
sino ang nagpapapila?
No comments:
Post a Comment