IKAAPAT NA BAHAGI
.png)
Paalaala sa Mambabasa
Ang kuwentong ito ay naglalaman ng mga tagpo ng pagkawala, pagluluksa, pagkakasala, panganib sa dagat at bangin, sikolohikal na pagdurusa, supernatural horror, at pahiwatig ng kamatayan o hindi nalutas na pagkawala.
Magpatuloy lamang kung handa ka sa ganitong uri ng kuwento.
Hindi lahat ng bumabalik sa boses mo ay ang taong nawala.
Hindi lahat ng nagpapakita ay dapat katakutan.
At hindi lahat ng hindi sumagot ay walang kasalanan.
Prologue: Ang Lumang Cassette
Walang return address ang package.
Nakita iyon ni Kenneth sa labas ng inuupahan nilang maliit na workspace noong isang maulang hapon. Basa ang gilid ng karton, pero hindi natunaw ang tape na nakapalibot dito. Walang pangalan ng courier. Walang resibo. Walang kahit anong palatandaan kung saan ito galing.
“Hindi ko ito inorder,” sabi ni Kenneth.
Nasa kabilang mesa si Allan, nakayuko sa laptop, sinusubukang ayusin ang notes nila mula sa Maculot. Hindi pa rin niya nabubura ang folder na ayaw niyang ipakita kay Kenneth.
Hindi pa rin niya sinasabi ang lahat.
“Buksan mo,” sabi ni Kenneth.
Napatingin si Allan sa kanya.
Natigilan si Kenneth, saka napangiti nang pilit. “Okay. Bad choice of words.”
Hindi sila natawa.
Mula nang bumalik sila mula sa Cuenca, madalas nang ganoon ang nangyayari. May sasabihin ang isa, tapos biglang magiging mabigat. Parang lahat ng ordinaryong salita ay may ikalawang kahulugan.
Buksan.
Sagutin.
Tingnan.
Tawagin.
Mga salitang dati ay walang bigat.
Ngayon, parang pinto.
Dahan-dahang binuksan ni Kenneth ang package.
Sa loob, may apat na bagay.
Isang lumang VHS cassette.
Isang basag na mini-cassette recorder.
Tatlong kupas na litrato ng Fortune Island.
At isang newspaper clipping mula 1997.
Binasa ni Allan ang headline.
CAMPER MISSING IN FORTUNE ISLAND, BODY NOT FOUND
Sa ilalim, maliit ang pangalan.
Bryan M. Rivas, 20.
Kinuha ni Kenneth ang VHS. May lumang masking tape sa gilid nito. Kupas na ang sulat, pero nababasa pa.
FORTUNE ISLAND / 1997 / HUWAG TAWAGIN
“Fortune Island,” sabi ni Kenneth.
“Nasugbu,” sagot ni Allan.
“Bakit sa atin pinadala?”
Hindi sumagot si Allan.
May pakiramdam siyang hindi na kailangan ng sagot.
Matagal nang may naghahanap sa kanila.
At minsan, kapag hinanap ka ng kuwento, hindi ibig sabihin gusto nitong mailigtas.
Nahanap ni Kenneth ang lumang VHS player na ginagamit nila para sa archive footage. Ilang beses munang umubo ang makina bago tinanggap ang tape.
Nag-flicker ang TV.
Static.
Itim.
Pagkatapos, lumitaw ang footage.
Grainy.
Mahina ang kulay.
Gumagalaw ang camera na parang hawak ng taong tumatawa habang naglalakad.
Isang grupo ng kabataan ang nasa tuktok ng Fortune Island, malapit sa mga Grecian ruins. May mga haligi sa gilid ng bangin. Malakas ang hangin. May bitbit silang snacks, flashlight, backpack, at isang lumang camcorder. May babae sa frame na nakataas ang kamay sa camera.
“Uy, kunan mo ako dito!” sigaw niya.
May tumawa.
May lalaking nagsabi, “Parang nasa Greece tayo, pre!”
“Greece na may corned beef,” sagot ng isa.
Tumawa ang grupo.
Pero sa likod ng tawanan, may ibang tunog.
Alon.
Malalim.
Mabagal.
Parang masyadong malapit sa mikropono.
Itinutok ng may hawak ng camera ang lens sa mga haligi.
Doon nila nakita.
Sa pagitan ng dalawang column, may babaeng nakaputi.
Nakatayo siya sa gilid ng ruins.
Nakaharap sa dagat.
Hindi gumagalaw.
Hindi lumilingon.
Hindi nakikisali sa grupo.
Parang matagal na siyang nandoon bago pa dumating ang camera.
May boses na tumawa sa likod ng footage.
“White Lady raw. Tawagin mo.”
May isa pang boses.
Mas mahina.
Mas seryoso.
“Huwag.”
May lalaki, malamang ang may hawak ng camera, na sumigaw:
“Miss! Okay ka lang?”
Hindi sumagot ang babae.
Hindi rin lumingon.
Pero sa audio, mula sa ibaba ng bangin, may boses na umangat kasabay ng tunog ng alon.
Basa.
Malayo.
Pero malinaw.
“Bryan.”
Biglang nag-static ang tape.
Napaatras si Kenneth sa upuan.
“Rewind mo,” sabi ni Allan.
“Bro—”
“Rewind.”
Ginawa ni Kenneth.
Bumalik ang footage sa babaeng nakaputi.
Play.
“Miss! Okay ka lang?”
Mula sa ibaba:
“Bryan.”
“Pause,” sabi ni Allan.
Pinause ni Kenneth.
Nag-freeze ang frame sa mismong sandaling nakatayo ang babae sa pagitan ng mga haligi.
Lumapit si Allan sa screen.
“Lower left,” sabi niya.
“Ano?”
“Doon. Sa bangin.”
Sa ibabang bahagi ng frame, halos natatakpan ng static at shadow, may mapuputlang kamay na nakakapit sa gilid ng bangin.
Parang may umaakyat mula sa ilalim.
Hindi gumalaw si Kenneth.
Sa gilid ng footage, may burned-in timestamp.
3:17 AM
Sa likod nila, ang mini-cassette recorder sa loob ng kahon ay biglang nag-click.
Walang humawak dito.
Walang baterya.
Pero umikot ang maliit na tape sa loob.
Isang boses na lalaki ang lumabas.
Mahina.
Pagod.
Nanginginig.
“Wyn, gising ka pa?”
Biglang pinatay ni Allan ang TV.
Pero hindi tumigil ang recorder.
“May babaeng nakatayo sa ruins.”
Static.
“Kung marinig mo ’to…”
Mas malakas ang alon.
“Huwag mo akong…”
Static.
“Sasagutin.”
Kabanata 1: Hindi Pa Tapos si Bryan
Noong 1997, iba ang ingay ng pagkawala.
Walang viral posts.
Walang hashtags.
Walang online theories na nagpapanggap na may malasakit.
May radyo.
May dyaryo.
May tsismis.
May tawag sa landline na walang sumasagot.
May bahay na tahimik kahit maraming tao.
At may mga kaibigang pilit na tumatawa dahil hindi nila alam kung paano umupo sa tabi ng pagluluksa.
Dalawang linggo matapos mawala si Bryan sa Fortune Island, nagtipon ang barkada sa bahay nina Kaycel. Hindi iyon party, kahit may softdrinks sa mesa. Hindi iyon prayer meeting, kahit may kandila sa tabi ng litrato ni Bryan. Hindi rin iyon reunion, kahit lahat sila naroon.
Para itong paghihintay sa isang balitang alam nilang hindi na darating.
Si Kaycel ang nag-ayos ng pagtitipon. Siya rin ang tumawag sa lahat. Siya rin ang naglatag ng pagkain, naghanap ng kandila, at naglagay ng litrato ni Bryan sa mesa. Halos lahat ay may hawak siya—plato, baso, lighter, tissue—dahil hindi niya alam kung ano ang gagawin kapag wala siyang inaasikaso.
Si Kaycel ang nagplano ng unang Fortune Island trip.
Kaya ngayon, gusto niyang gawing maayos ang lahat.
Kahit wala nang maayos.
Nasa sulok si Jessa, hawak ang isang folder na halos hindi niya binibitawan mula nang mawala si Bryan. May laman itong photocopy ng newspaper clipping, handwritten timeline, listahan ng mga kasama sa huling trip, at mga litrato ni Bryan.
Sa kabilang upuan, tahimik si Wynlei.
May cassette recorder sa bag niya.
Hindi niya inilalabas.
Hindi rin niya iniiwan.
Si Claire naman, nasa tabi ng mesa, hawak ang isang lumang photo album. Paulit-ulit niyang tinitingnan ang mga litrato ni Bryan, na parang kapag sapat ang tagal ng pagtingin niya, hindi niya makakalimutan ang eksaktong hitsura nito kapag tumatawa.
Si Julius, nasa may bintana, ay nagpapaikot-ikot ng lighter sa daliri.
Nagbibiro siya paminsan-minsan.
Hindi dahil masaya siya.
Kundi dahil kapag tumigil siya sa pagbibiro, baka umiyak siya.
“Ang sabi ng pulis,” sabi ni Kaycel, “malamang nahulog siya sa bangin.”
“Walang body,” sagot ni Jessa.
“Jess,” sabi ni Claire, pagod na. “Alam namin.”
“Kung nahulog siya, dapat may nakakita. Kung nalunod siya, dapat may nahanap.”
“Dagat iyon,” sabi ni Julius. “Hindi lahat nababalik.”
Napatingin si Jessa sa kanya.
“Ang dali mong sabihin.”
Natahimik si Julius.
Hindi siya masamang tao. Wala sa kanila ang masama. Iyon ang mahirap. Walang kontrabida sa silid. Wala ring sapat na inosente.
Lahat sila may kanya-kanyang paraan para tumakas.
May nagdadasal.
May nagbibiro.
May nagpapanggap na busy.
May nagsasabing kailangan nang mag-move on.
May nagmumukhang galit dahil hindi kayang magmukhang wasak.
Iyon si Jessa.
“Closure,” sabi ni Kaycel matapos ang mahabang katahimikan. “Kailangan natin ng closure.”
Ayaw ni Jessa sa salitang iyon.
Closure.
Parang drawer na isinasara.
Parang file na tapos na.
Parang tao na pwedeng itiklop at itago.
“Ano ang ibig mong sabihin?” tanong ni Wynlei, unang beses na nagsalita.
“Bumalik tayo,” sabi ni Kaycel. “Sa Fortune.”
Napatingin ang lahat sa kanya.
“Seryoso ka ba?” tanong ni Claire.
“Hindi para mag-party,” mabilis na paliwanag ni Kaycel. “Para kay Bryan. Para magdasal. Para iwan na natin doon. Para matapos na.”
“Matapos?” ulit ni Jessa.
“Jess, alam mo ibig kong sabihin.”
“Hindi. Hindi ko alam. Kasi hindi pa tapos si Bryan.”
“Hindi rin tayo matatapos kung hindi tayo babalik,” sabi ni Kaycel. “Ako ang nagplano ng trip na iyon. Ako ang nagsabing okay lang mag-overnight. Ako ang nagsabing safe. Kung may dapat bumalik doon, ako iyon.”
“Hindi mo kailangang hilahin lahat,” sabi ni Claire.
“Hindi ko kayo hinihila,” sabi ni Kaycel.
Pero hindi iyon totoo.
Kasi nakatingin siya sa kanila isa-isa.
Kay Claire, na pagod na pagod nang umiyak.
Kay Julius, na hindi kayang seryosohin ang sariling takot.
Kay Jessa, na ayaw tumigil.
At kay Wynlei, na halos hindi na humihinga nang tama mula nang banggitin ang Fortune Island.
“Para kay Bryan,” dagdag ni Kaycel.
Iyon ang pangungusap na walang gustong kontrahin.
Walang sumagot.
Bumaba ang tingin ni Wynlei sa bag niya.
Sa loob, parang naramdaman niyang bumigat ang cassette recorder.
Ilang linggo na niyang pinapakinggan ang huling mensahe ni Bryan.
Ilang linggo na rin niyang hindi pinakikinggan hanggang sa dulo.
Dahil alam niya ang simula.
At natatakot siya sa susunod.
Nag-ring ang landline sa sala.
Lahat sila napalingon.
Isang ring.
Dalawa.
Tatlo.
Walang gumalaw.
Ang nanay ni Kaycel mula sa kusina ang sumagot.
“Hello?”
Tahimik.
“Hello?”
Humaba ang katahimikan.
Pagkatapos, dahan-dahang ibinaba ng nanay ni Kaycel ang telepono.
“Sino po?” tanong ni Kaycel.
Namumutla ito.
“Wala,” sabi ng nanay niya.
Pero nakatingin siya kay Wynlei.
“Alon lang.”
Kabanata 2: Ang Huling Mensahe
Hindi natutulog nang maayos si Wynlei mula nang mawala si Bryan.
Kapag napipikit siya, naririnig niya ang ring ng telepono.
Kapag naririnig niya ang alon, kahit sa radyo lang o sa lumang commercial sa TV, bumabalik sa kanya ang gabi ng huling tawag.
Hindi niya sinagot.
Iyon ang paulit-ulit.
Hindi niya sinagot.
Pag-uwi niya mula sa bahay nina Kaycel, ni-lock niya ang pinto ng kuwarto at kinuha ang cassette recorder mula sa bag.
May maliit na label ang tape.
BRYAN / LAST
Hindi niya iyon sinulat.
Si Bryan ang mahilig mag-label ng kung ano-ano. Mix tape. Practice tape. Joke recordings. Mga mensaheng hindi niya kayang sabihin nang harap-harapan, kaya ni-record na lang.
Si Bryan ang klase ng kaibigan na laging may dalang tunog.
Gitara.
Radyo.
Tawa.
Kuwento.
At noong nawala siya, parang may parte ng mundo na nawalan ng volume.
Pinindot ni Wynlei ang play.
Umikot ang tape.
Static.
Pagkatapos, boses ni Bryan.
“Wyn, gising ka pa?”
Napapikit si Wynlei.
Pagod ang boses niya.
May hingal.
May takot na sinusubukan niyang itago.
“May babaeng nakatayo sa ruins. Hindi siya gumagalaw. Parang nakatingin sa dagat.”
Sa likod ng boses niya, may tunog ng hangin.
Pero sa ilalim noon, may alon.
Dapat wala.
Ayon sa timeline ni Jessa, nasa may camp area si Bryan noong nire-record niya ito. Hindi pa siya malapit sa bangin. Hindi dapat ganoon kalakas ang dagat sa tape.
“Kung marinig mo ’to, huwag kang pupunta sa—”
Static.
Doon palagi pinapatay ni Wynlei ang recorder.
Doon siya tumitigil.
Doon pa lang kaya niyang huminga.
Pero gabing iyon, hindi niya pinatay.
Hinayaan niyang magpatuloy ang tape.
Sa ilalim ng static, may isa pang tunog.
Hindi salita.
Parang may kumakamot sa bato.
Parang basang kamay na dumudulas sa gilid ng bangin.
Pagkatapos, boses ni Bryan ulit.
Mas mahina.
Mas malapit.
“Huwag mong tatawagin ang babaeng puti.”
Nanginginig ang daliri ni Wynlei sa play button.
May mahabang pause.
Pagkatapos, may putol na salita.
“Huwag mo akong…”
Static.
“…sasa—”
Pinatay niya ang tape.
Hindi niya kayang ituloy.
Napaatras siya sa kama.
Mabigat ang hinga niya. Nanlalabo ang paningin niya. Naramdaman niya ang luha bago pa niya maintindihan na umiiyak na siya.
Naalala niya ang gabi ng tawag.
Nag-ring ang telepono.
Pagod siya noon. Galing sa away ng barkada. Galing sa ilang araw na puro tampuhan, parinigan, at pagod. Si Bryan, noong mga huling linggo bago mawala, palaging may sinasabi tungkol sa isla, tungkol sa babaeng nakaputi, tungkol sa boses sa ilalim ng ruins.
May nagsabi sa kanya:
“Dramatic na naman si Bryan.”
Si Julius iyon.
Hindi niya iyon sinabi nang malupit.
Biro lang.
Pero may mga biro na nagiging pahintulot.
May nagsabi rin:
“Hayaan mo muna. Tatawag din ’yan ulit.”
Hindi na maalala ni Wynlei kung sino ang nagsabi.
O baka siya mismo iyon.
At dahil pagod siya, naniwala siya.
Hindi niya sinagot.
Kinabukasan, wala na si Bryan.
May kumatok sa pinto ng kuwarto niya.
“Wyn?” boses ng nanay niya. “May tumatawag sa’yo.”
Nanlamig ang buong katawan niya.
“Landline?”
“Oo.”
“Sino?”
Matagal bago sumagot ang nanay niya.
“Hindi nagsasalita. Pero parang may dagat.”
Kabanata 3: Ang Balik sa Isla
Bumiyahe sila papuntang Nasugbu na parang papunta sa isang outing na hindi dapat naging outing.
May jeepney ride.
May plastic bags ng pagkain.
May yelo sa styrofoam.
May lumang camcorder si Julius.
May film camera si Claire.
May cassette player si Kaycel para sa music.
May pilit na biro.
May pilit na tawanan.
May mga sandaling bigla silang tatahimik kapag may nagsasabi ng pangalan ni Bryan.
Si Jessa ay nakaupo sa dulo, hawak ang folder sa bag.
Si Wynlei ay nasa kabilang dulo, hawak ang sariling bag kung saan nakatago ang cassette recorder.
Hindi sila nag-uusap.
Dati, hindi sila nauubusan ng sasabihin.
Ngayon, parang lahat ng salita nila ay may tinatapakang salamin.
Si Kaycel ang nag-aayos ng pamasahe, listahan ng dala, pagkain, oras ng boat ride, at kung sino ang may hawak ng tubig.
“Para hindi magulo,” sabi niya.
Pero alam nilang lahat na may ibang ibig sabihin iyon.
Para hindi siya mag-isip.
Si Claire, tahimik na kinukunan ng litrato ang barkada habang nasa biyahe.
“Bakit ang dami mong pictures?” tanong ni Julius.
“Para may maalala tayo,” sagot niya.
“Buhay pa tayo, Claire.”
Hindi siya ngumiti.
“Iyon nga.”
Pagdating sa pantalan, naghihintay ang boatman na si Mang Selo. Matanda na siya, pero malakas pa ang katawan. Hindi siya ngumiti nang makita ang grupo.
“Overnight?” tanong niya.
“Opo,” sabi ni Kaycel.
Tumingin si Mang Selo sa mga gamit nila.
“Babalikan ko kayo bukas ng umaga. Hindi ako mags-stay doon after sundown.”
“Bakit po?” tanong ni Claire.
“Ganoon ang usapan.”
“Dahil po sa nangyari kay Bryan?” tanong ni Jessa.
Napatingin si Mang Selo sa kanya.
“Dahil hindi dapat nagtatagal ang tao sa lugar na ayaw magpatahimik.”
Walang nakatawa.
Sa biyahe, maalon pero maganda ang dagat. Sumisiklab ang araw sa ibabaw ng tubig. Sa malayo, lumilitaw ang Fortune Island na parang postcard na may lihim.
Mula sa malayo, maganda ito.
Iyon ang unang panlilinlang.
Habang papalapit sila, narinig ni Wynlei ang boses ni Bryan sa ilalim ng makina ng bangka.
“Wyn.”
Nanigas siya.
Tumingin siya sa iba.
Walang nakarinig.
“Okay ka lang?” tanong ni Claire.
Tumango si Wynlei.
Hindi siya okay.
Sa unahan, biglang nanahimik ang dagat.
Hindi kumalma.
Nanahimik.
Ilang segundo lang.
Pero sapat para mapansin ng lahat na nawala ang tunog ng alon habang tumatakbo pa rin ang bangka.
Sa katahimikang iyon, nakita ni Jessa ang isang babaeng nakaputi sa mataas na bahagi ng isla.
Malayo.
Nakatayo sa dulo ng bangin, malapit sa ruins.
Nakaharap sa dagat.
Kumurap si Jessa.
Wala na.
Pagdaong nila, tumalon si Kaycel sa mababaw na tubig at pilit na ngumiti.
“Okay, guys. Para kay Bryan.”
Walang sumagot.
Bago umalis si Mang Selo, humarap siya sa kanila.
“Kung may makita kayong babae sa puti,” sabi niya, “huwag n’yo siyang tatawagin.”
Ngumisi si Julius, pilit gawing biro. “White Lady talaga, Mang?”
Hindi ngumiti si Mang Selo.
“Hindi siya ang sasagot.”
Pagkatapos, tumingin siya sa dulo ng bangin.
“Kapag nakita n’yo siya roon, huwag n’yong isiping kayo ang tinitingnan niya.”
“Bakit po?” tanong ni Jessa.
“May hinaharangan siya.”
Kabanata 4: Fortune Island
Maganda ang Fortune Island sa araw.
Iyon ang nakakainis para kay Jessa.
Dapat pangit ito.
Dapat nakakatakot.
Dapat may marka ng nangyari kay Bryan sa bawat bato, bawat alon, bawat haligi.
Pero ang totoo, maganda ito.
Asul ang dagat.
Maliwanag ang langit.
Maputi ang bato.
Nakatayo ang mga Grecian pillars sa tuktok na parang dekorasyon ng isang panaginip na ginawang resort at iniwan pagkatapos ng pagsawaan.
Kaya mas lalong nagalit si Jessa.
Dahil ang isla ay parang walang pakialam.
Nag-set up sila ng tents. Nagbukas ng de-lata. May naglatag ng banig. May kumuha ng litrato. May nag-joke tungkol sa “Greek tragedy pero budget meal.” May tumawa kahit walang gana.
Si Bryan, sa mga bibig nila, unti-unting nagiging kuwento.
“Naalala mo noong nalaglag siya sa pool noong field trip?”
“Naalala mo yung mixtape niya?”
“Grabe, tumawa ’yon.”
“Kung nandito ’yon, siya ang pinakaunang maliligo.”
“Baka mamaya magpakita.”
Natahimik ang lahat.
Si Julius ang nagsabi noon. Agad siyang napakamot sa ulo.
“Sorry. Joke lang.”
May pilit na tumawa.
Si Jessa, hindi.
“Ang dali n’yong gawin siyang joke.”
“Jess,” sabi ni Kaycel.
“Hindi pa nga natin alam kung anong nangyari.”
“Alam na natin,” sabi ni Claire, pagod. “Hindi lang natin matanggap.”
“Walang body.”
“Hindi ibig sabihin may mystery.”
“Hindi rin ibig sabihin accident.”
“Puwede bang huwag ngayon?” sabi ni Kaycel. “Kadarating lang natin.”
“Kaya nga,” sagot ni Jessa. “Kadarating lang natin, pero gusto n’yo agad umastang picnic.”
“Hindi picnic ’to,” sabi ni Kaycel.
“Then stop acting like organizer ka ng outing.”
Tumahimik si Kaycel.
Hindi siya sumagot.
Pero kitang-kita sa mukha niya ang tama.
Dahan-dahang tumayo si Wynlei. “Pwede ba mamaya na ’to?”
Napatingin si Jessa sa kanya.
“Bakit? Pagod ka na?”
Hindi sumagot si Wynlei.
Pero sa loob ng bag niya, biglang nag-click ang cassette recorder.
Isang maikling tunog lang.
Click.
Parang play button na pinisil.
Nanigas si Wynlei.
Walang ibang nakarinig.
O kung may nakarinig man, pinili nilang huwag pansinin.
Si Claire, sa gitna ng katahimikan, biglang kumuha ng litrato ng ruins.
“Bakit?” tanong ni Julius.
“May nakita ako.”
“Ano?”
Tumingin si Claire sa viewfinder.
Wala.
Sa itaas ng ruins, sa pagitan ng mga haligi, may puting bagay na gumalaw.
Hindi tao.
Hindi tela.
O baka pareho.
Nang tumingin si Jessa, wala na.
Pero sa isip niya, nandoon pa rin ang sinabi ni Mang Selo.
May hinaharangan siya.
Kabanata 5: Para Matapos Na
Pagsapit ng sunset, nagtipon sila malapit sa ruins para sa maliit na tribute kay Bryan.
May dala silang kandila.
May litrato.
May lumang lighter na ayaw agad umapoy dahil sa hangin.
May dasal na hindi alam ng lahat kung paano sisimulan.
Sa frame ng litrato, nakangiti si Bryan. Nakataas ang dalawang kamay na parang may joke na siya bago pa kunan. May ilaw sa mukha niya na lalong nagpahirap tanggapin na wala na siya.
“Gusto ni Bryan na maging okay tayo,” sabi ni Kaycel.
“Sigurado ka?” tanong ni Jessa.
“Jess, please.”
“Hindi. Lagi n’yong sinasabi iyan. Gusto ni Bryan ito. Gusto ni Bryan iyon. Paano n’yo alam? Nakausap n’yo ba siya?”
Walang sumagot.
“Hindi ito investigation,” sabi ni Claire. “Pumunta tayo rito para magpaalam.”
“Magpaalam sa ano? Sa version na ginawa ng pulis? Sa version na convenient sa lahat?”
“Lahat tayo ay pagod na,” sabi ni Julius.
“Pagod?” napatawa si Jessa. “Si Bryan ang nawala.”
“Alam namin!”
“Parang hindi.”
Doon nagsalita si Wynlei.
“Baka hindi mo na si Bryan ang hinahanap.”
Napatingin ang lahat sa kanya.
“Baka naghahanap ka na lang ng masisisi.”
Tumagal ang katahimikan.
Ang hangin ay dumaan sa pagitan ng mga haligi. Humina ang apoy ng kandila.
Tumingin si Jessa kay Wynlei.
“Madali mong sabihin ’yan.”
“Jessa—”
“Ikaw ang hindi sumagot.”
Parang may nabasag sa pagitan nilang lahat.
Hindi kailangang ipaliwanag kung ano ang ibig sabihin.
Alam ni Wynlei.
Alam ni Jessa.
At biglang, parang unti-unting naintindihan ng iba.
“Kaya pala,” bulong ni Claire.
Namuti ang mukha ni Wynlei.
“Hindi mo alam ang buong nangyari,” sabi niya.
“Then sabihin mo.”
Hindi siya sumagot.
“Wyn,” sabi ni Kaycel, mas maingat. “May tinago ka ba sa amin?”
Napaatras si Wynlei.
Hindi dahil sa tanong.
Kundi dahil sa bigat ng lahat ng matang nakatingin sa kanya.
Ganoon nagsimula ang pressure.
Hindi sigaw.
Hindi utos.
Mga matang naghihintay.
Mga kaibigang pagod.
Mga taong gustong may masisi.
“Wala,” sabi ni Wynlei.
Hindi iyon buong katotohanan.
Sa malayo, sa ibaba ng bangin, may alon na tumama sa bato.
Malakas.
Masyadong malakas.
Tumingin silang lahat sa dagat.
Sa pagitan ng tunog ng tubig, may isang boses na halos hindi marinig.
“Wyn.”
Napatakip si Wynlei sa bibig niya.
Si Jessa lang ang nakapansin.
At sa unang pagkakataon, hindi galit ang nasa mukha niya.
Takot.
Interlude: Ang Boatman
Sa kasalukuyan, hinanap nina Allan at Kenneth ang pangalan sa lumang clipping.
Selo Antera — boat operator.
Matagal nilang hinanap.
Nakita nila siya sa isang maliit na bahay malapit sa baybayin ng Nasugbu, matanda na, mas payat, pero may parehong matang sanay tumingin sa dagat nang hindi nagtitiwala dito.
Ayaw niya silang papasukin noong una.
“Wala na akong sasabihin tungkol diyan.”
Ipinakita ni Allan ang still mula sa VHS.
Ang babae sa puti.
Ang pillars.
Ang timestamp.
Nagbago ang mukha ni Mang Selo.
Hindi siya nagulat.
Mas masama.
Nakakilala siya.
“Akala ng mga turista,” sabi niya, “ang White Lady ang kinatatakutan.”
“Hindi po?” tanong ni Kenneth.
Umiling ang matanda.
“Kapag nakita mo siya, ibig sabihin, may mas malapit nang mangyari.”
“Warning siya?” tanong ni Allan.
“Hindi ko alam kung multo. Hindi ko alam kung bantay. Basta hindi siya ang tumatawag.”
“Kaya bawal siyang tawagin?” tanong ni Kenneth.
“Kasi kapag tinawag mo siya, baka hindi siya ang sumagot.”
Tahimik ang bahay. Sa labas, naroon ang dagat, pero parang nakikinig lang ito mula sa malayo.
“May rule po ba?” tanong ni Allan.
Matagal bago sumagot si Mang Selo.
“Kapag narinig mo ang boses ng nawawala sa isla, huwag kang sasagot.”
Humigpit ang hawak ni Allan sa recorder niya.
“Kahit mahal mo,” dagdag ng matanda. “Kahit hinahanap mo. Lalo na kung hinahanap mo.”
Nanahimik si Kenneth.
Tumingin si Allan sa still ng VHS sa kamay niya.
“So hindi ang White Lady ang kuwento,” sabi niya. “Siya ang warning.”
Tumingin sa kanya si Mang Selo.
“Minsan,” sabi niya, “mas nakakatakot ang warning kaysa sa panganib. Kasi ibig sabihin, malapit na.”
Pagkatapos, tumingin ang matanda sa litrato ng ruins.
“Kapag nakita mo siya sa dulo ng bangin,” dagdag niya, “huwag mong isipin na ikaw ang tinitingnan niya.”
“Ano po ang tinitingnan niya?” tanong ni Kenneth.
Hindi agad sumagot si Mang Selo.
“Kung ano ang umaakyat.”
Kabanata 6: Walang Natutulog sa Isla
Hindi lumalim ang gabi sa Fortune Island.
Bumigat ito.
Parang telang basa, nakapatong sa mukha nila habang sinusubukan nilang huminga.
Sa camp, walang makatulog.
Pumasok sila sa kani-kanilang tent, pero walang tunay na nagpahinga. Ang hangin ay patuloy sa pag-ihip. Ang alon ay patuloy sa paglapit. Ang ruins sa taas ay nanatiling nakikita kahit nakapikit sila.
Masama ang pakiramdam ni Wynlei.
Hindi dahil may sakit siya.
Kundi dahil ang cassette recorder sa bag niya ay mainit.
Hindi dapat.
Walang bagong battery iyon.
Hindi niya ginamit mula noong umaga.
Pero nang hawakan niya ang bag, parang may nakatagong buhay sa loob.
Sa labas ng tent niya, may tumapak sa basang lupa.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Akala niya si Jessa.
“Jess?” bulong niya.
Walang sumagot.
Muling may yabag.
Paikot.
Paikot sa tent.
Hindi papalayo.
Hindi papalapit.
Paikot lang.
Kinagat ni Wynlei ang sariling daliri para hindi magsalita.
Sa kabilang tent, gising si Jessa.
Hindi niya alam kung bakit niya binuksan ang bag niya. Siguro hinahanap niya ang flashlight. Siguro ang folder. Siguro ang kahit anong makakapagpabalik sa kanya sa pakiramdam na may ginagawa siya.
Pero ang nahanap niya ay bracelet ni Bryan.
Itim na cord.
May maliit na metal charm.
Suot ni Bryan iyon sa huling picture bago siya mawala.
Hindi dapat naroon.
Hindi niya dinala.
Hindi niya hinawakan mula nang ibinigay iyon sa pamilya ni Bryan.
Napaupo si Jessa.
Sa labas, may tumawa.
Boses ni Bryan.
Maiksi.
Pamilyar.
Tunay na tunay.
“Bry?” bulong ni Jessa.
Sa sandaling iyon, tumigil ang hangin.
Mula sa tent ni Wynlei, may mahinang static.
Nag-play ang cassette recorder nang kusa.
Walang salita.
Static lang.
Pero sa ilalim ng static, may alon.
At sa ilalim ng alon, may maraming taong sabay-sabay humihinga.
Sa tent ni Kaycel, walang umiiyak.
Walang nagsasalita.
Pero bukas ang mata niya buong gabi.
Tinititigan niya ang listahan ng mga dala nila.
Tubig.
Pagkain.
Flashlight.
Kandila.
First aid.
Camera.
Cassette player.
Lahat nasa listahan.
Lahat naisip niya.
Lahat, maliban sa kung paano sila uuwi kung may mawala ulit.
Sa tent ni Claire, nakahawak siya sa film camera. Hindi siya natutulog dahil takot siyang makalimutan ang mukha ni Bryan kapag gumising siya.
Sa tent ni Julius, tumatawa siya nang mahina sa sariling biro na hindi niya masabi.
Paulit-ulit niyang naririnig ang sariling boses mula sa nakaraan:
“Dramatic na naman si Bryan.”
At sa labas ng tent niya, may boses na gumagaya sa kanya.
“Joke lang.”
Kinaumagahan, may nakita silang basang footprints sa paligid ng tent ni Wynlei.
Paikot.
Walang papunta.
Walang palabas.
Sa isa sa mga group photos na kinunan ni Claire noong hapon, may babaeng nakaputi sa likod nila.
Nakatayo sa pagitan ng mga haligi.
Pero nang tiningnan nila ang negative, sunog ang bahaging iyon.
Parang may naglagay ng apoy sa mismong mukha ng babae.
“Stress,” sabi ni Julius.
“Camera issue,” sabi ni Claire.
“Moisture,” sabi ni Kaycel.
Walang naniwala.
Pero lahat ay nagkunwari.
Kabanata 7: 3:17
Si Julius ang unang nagbiro.
“Punta kaya tayo sa ruins mamayang 3:17?”
Walang tumawa.
Kaya tumawa siya mag-isa.
“Joke lang.”
Pero may mga biro na parang bato. Kahit binitawan mo na, gumugulong pa rin pababa.
Makalipas ang ilang oras, sinabi ni Kaycel:
“Siguro dapat.”
“Seryoso ka ba?” tanong ni Claire.
“Kung nandito na tayo, gawin na natin nang tama. Para kay Bryan.”
“Hindi séance ’to,” sabi ni Jessa.
“Hindi. Paalam lang.”
Umiling si Wynlei. “Ayoko.”
“Then stay,” sabi ni Julius. “Kung kaya mong mag-isa sa camp.”
Natahimik siya agad pagkatapos niyang sabihin iyon.
Parang kahit siya, narinig ang sama ng dating.
“Sorry,” dagdag niya. “Hindi ko ibig sabihin—”
“Pero sinabi mo,” sagot ni Wynlei.
Walang gustong maiwan.
Hindi dahil gusto nilang pumunta.
Kundi dahil walang gustong maging unang umaming natatakot.
Si Claire ang unang kumuha ng flashlight.
Si Kaycel ang sumunod, dahil siya ang nag-ayos ng lahat at hindi niya kayang magmukhang walang kontrol.
Si Julius ang sumunod, dahil siya ang nagbiro at ayaw niyang magmukhang duwag.
Si Jessa ang sumunod dahil gusto niyang malaman.
Si Wynlei ang huli, dahil kung maiiwan siya, baka mas marinig niya ang tape.
At 3:17 AM, nasa ruins sila.
Huminto ang hangin.
Huminto ang dagat.
Huminto ang mundo.
Sa pagitan ng mga haligi, lumitaw ang White Lady.
Nakaharap siya sa dagat.
Walang mukha.
Walang sigaw.
Walang galaw.
Nakatayo lang siya sa dulo ng bangin.
“White Lady,” bulong ni Julius.
“Huwag,” sabi ni Wynlei.
“Bryan?” Mahina, halos hindi sinasadya, sabi ni Claire.
Dahan-dahang itinaas ng White Lady ang isang daliri sa labi.
Huwag.
Walang salita.
Pero naintindihan nila.
Huwag sasagot.
Huwag tatawag.
Huwag bubuksan ang nakikinig na.
Pagkatapos, mula sa ilalim ng bangin, boses ni Bryan ang nagsabi:
“Wyn.”
Hindi gumalaw si Wynlei.
Pero ang luha niya ay agad bumagsak.
Kabanata 8: Ang Boses na Hinihintay
Iba-iba nilang narinig si Bryan.
Kay Wynlei, malapit siya.
Pagod.
Nasasaktan.
“Bakit hindi ka sumagot?”
Kay Jessa, mas malinaw.
Mas buhay.
“Jess, hindi ako nahulog.”
Kay Kaycel, kalmado siya.
“Hindi mo kasalanan na dinala mo kami rito.”
Kay Claire, parang nasa likod lang.
“Huwag mo silang hayaang kalimutan ako.”
Kay Julius, parang nasa ibaba mismo ng bato.
“Hindi ako dramatic, di ba?”
Ang isla ay hindi nagbibigay ng iisang boses.
Ibinibigay nito ang boses na hindi mo kayang tiisin.
Tinakpan ni Wynlei ang tenga niya.
Pero hindi sa tenga nanggagaling ang boses.
Nanggagaling ito sa loob ng guilt.
“Wyn,” sabi ni Bryan mula sa ilalim. “Sagutin mo ako.”
Humakbang si Jessa papunta sa gilid.
“Bryan?”
Hindi gumalaw ang White Lady.
Pero nanatili ang daliri nito sa labi.
Huwag.
“Jess, hindi ako nahulog,” sabi ng boses.
“Then ano?” sigaw ni Jessa. “Anong nangyari?”
“Maniwala ka muna.”
“Naniniwala ako.”
“Sabihin mo.”
Lumapit si Jessa sa bangin.
Hinawakan ni Wynlei ang braso niya.
“Huwag.”
Itinulak siya ni Jessa.
“Noong kailangan ka niya, hindi ka sumagot. Ngayon, pati ako pipigilan mo?”
Tila tinamaan si Wynlei sa dibdib.
Lumambot ang boses mula sa ibaba.
“Wyn.”
Napahikbi siya.
“Sorry,” bulong niya. “Bryan, sorry—”
Biglang lumitaw ang White Lady sa harap niya.
Malapit.
Walang lakad.
Walang paglapit.
Naroon na lang.
Napaatras ang lahat.
Hinawakan ng White Lady ang pulso ni Wynlei.
Ang balat niya ay lamig-dagat.
Magaspang na parang lumang lubid.
At sa unang pagkakataon, nagsalita siya.
“Hindi siya ang naghihintay.”
Nakita ni Wynlei ang ilalim ng bangin.
Hindi na dagat ang naroon.
O baka dagat pa rin.
Pero nakatayo ang mga tao sa ilalim ng tubig.
Campers.
Sailors.
Strangers.
Mga batang hindi niya kilala.
Mga matatandang nakasuot ng lumang damit.
Mga mukha na binura ng asin.
Ang iba, walang mata.
Ang iba, walang bibig.
Ang isa sa kanila ay may mukha ni Bryan.
Pero sa likod ng mukha ni Bryan, may maraming bibig na gumagalaw.
Sabay-sabay.
“Sagutin mo.”
Kabanata 9: Hindi Siya ang Naghihintay
Hindi nila alam kung sino ang unang tumakbo.
Baka si Claire.
Baka si Kaycel.
Baka lahat sila sabay-sabay.
Pero si Jessa, naiwan sa gilid.
Hindi dahil matapang siya.
Kundi dahil nakita niya si Bryan.
Nakatayo ito malapit sa gilid ng bangin.
Basa.
Nanginginig.
Pamilyar ang suot.
Pamilyar ang buhok.
Pamilyar ang sugat sa kilay na nakuha niya noong second year.
Sobrang pamilyar, parang kopya mula sa lahat ng litrato sa folder ni Jessa.
“Jess,” sabi niya.
Nabitawan ni Jessa ang flashlight.
“Bryan.”
Ngumiti ito.
Hindi masaya.
Nakikiusap.
“Sabihin mo lang na naniniwala ka.”
Humakbang si Jessa.
Sa likod niya, sumigaw si Wynlei.
“Hindi siya iyon!”
Lumingon si Jessa, umiiyak at galit.
“Paano mo alam?”
“Kasi binalaan niya ako.”
Natigilan si Jessa.
“Ano?”
Halos hindi makahinga si Wynlei.
“May tape. May message siya. Sinabi niyang huwag—”
“Ngayon mo lang sinabi?”
“Natakot ako.”
“At kami hindi?”
Mas lumapad ang ngiti ni Bryan sa gilid.
Hindi Bryan.
Hindi na.
“Jess,” sabi nito. “Hindi niya ako sinagot.”
Napalingon muli si Jessa.
Alam ng boses kung saan siya sasaktan.
Bumalik ang hangin sa bangin, pero hindi ito galing sa dagat.
Galing ito sa ilalim.
Malamig.
Basa.
Marami.
“Sabihin mo lang,” sabi ng boses ni Bryan. “Tawagin mo ako.”
Tumakbo si Wynlei palapit kay Jessa.
Biglang nasa pagitan nila at ng gilid ang White Lady.
Gumalaw ang puti niyang damit na parang nasa ilalim ng tubig.
Hindi siya umatake.
Humadlang siya.
Sa likod niya, mula sa tubig sa ibaba, sabay-sabay na umangat ang maraming boses.
“Bryan.”
“Bryan.”
“Bryan.”
Sa bawat pagbanggit ng pangalan, mas lumilinaw ang pigura sa gilid.
Mas buo.
Mas buhay.
Si Julius, umiiyak at nanginginig sa likod nila, ay napaatras.
Nakahawak pa rin siya sa camcorder, pero nakababa na ito. Hindi na siya kumukuha ng footage. Hindi na siya nagbibiro. Hindi na siya nakangiti.
Nakatingin lang siya sa pigura sa gilid.
Kay Bryan.
O sa suot na mukha ni Bryan.
“Hindi ako dramatic, di ba?” ulit ng boses mula sa ibaba.
Napailing si Julius.
“Hindi,” bulong niya.
Napatingin sa kanya si Claire.
“Julius, huwag.”
Pero hindi na siya nakikinig sa kanila.
Nakatitig sa kanya ang pigura.
Hindi na kay Jessa.
Hindi na kay Wynlei.
Sa kanya na.
Parang siya na lang ang hinihintay.
Ang White Lady, sa unang pagkakataon, dahan-dahang ibinaba ang kamay mula sa labi.
Hindi iyon pahintulot.
Parang pagkabigo.
Parang huli na.
“Bryan,” sabi ni Julius, basag ang boses. “Tama na.”
Tumigil ang lahat.
Ang hangin.
Ang alon.
Ang mga boses.
Ang pigura sa gilid ay ngumiti.
At ang ngiting iyon ay hindi kay Bryan.
Kabanata 10: KAMI ang Nasa Ilalim
Sumagot ang dagat.
Hindi gamit ang boses ni Bryan.
Hindi gamit ang isang boses lang.
Marami.
“KAMI.”
Yumanig ang ruins.
Hindi tulad ng lindol.
Parang may nasa ilalim na humihila sa buong isla mula sa mga ugat nito.
Nabitawan ni Julius ang camcorder.
Sa loob ng tatlong segundo, putol-putol na imahe lang ang nakuha nito:
Ang Grecian pillars.
Ang White Lady sa dulo ng bangin.
Ang itim na tubig sa ilalim.
Mga kamay na nakakapit sa bato mula sa ibaba.
Si Jessa, sumisigaw pero walang tunog.
Si Wynlei, nakaluhod, yakap ang cassette recorder.
Si Claire, nakahawak sa film camera na parang dasal.
Si Kaycel, nakabuka ang bibig, pero walang mailabas na utos.
At lampas sa gilid, maraming bibig na gumagalaw sa likod ng mukha ni Bryan.
Pagbagsak ng camera, tumagilid ang footage.
May tumakbo.
May humikbi.
May nagdasal.
May paulit-ulit na nagsabing, “Sorry, sorry, sorry.”
Nagkanya-kanyang takbo ang grupo pabalik sa camp.
Walang nakakaalam kung saan talaga tatakbo dahil wala namang matatakbuhan.
Isla.
Ruins.
Dagat.
Dilim.
At sa likod nila, ang boses ni Bryan, kasabay ng iba pang tinig:
“Sagutin n’yo kami.”
Nang makarating sila sa camp, kulang na sila ng isa.
Si Julius.
Hinahanap nila siya hanggang lumiwanag ang langit.
Tinatawag nila ang pangalan niya hanggang sumakit ang lalamunan nila.
Walang sumagot.
O baka may sumagot.
Pero walang nangahas maniwala.
Kinaumagahan, nakita nila ang tsinelas ni Julius malapit sa bangin.
Magkatabi.
Maayos.
Nakaharap sa dagat.
Parang may taong naghubad nito bago pumasok sa tubig.
Parang may inimbitahan.
Parang may sumunod.
Nakaligtas sina Jessa at Wynlei.
Pero may hindi na nakaligtas sa pagitan nila.
Walang malinis na sagot si Jessa.
Walang kapatawaran si Wynlei.
Nawawala pa rin si Bryan.
At iisang katotohanan lang ang iniwan ng isla sa kanila:
Hindi lang si Bryan ang boses sa ilalim.
Kabanata 11: Ang Bagong Recording
Sa umaga, nagmukhang inosente ang isla.
Iyon ang pinakamasamang bahagi.
Sumikat ang araw.
Kuminang ang dagat.
Ang ruins ay naging ruins ulit.
Ang tents ay tents lang.
Ang bangin ay bangin lang.
Kung may ibang dumating noon, baka sinabi nilang hysteria lang. Grief. Panic. Accident. Group delusion. Isa pang trahedya matapos ang unang trahedya.
Baka mas madaling paniwalaan iyon.
Dumating si Mang Selo ng umaga.
Hindi siya nagtanong kung bakit kulang sila.
Tumingin lang siya sa mukha nila at alam na niya.
Habang nasa bangka pabalik, walang nagsalita.
Si Kaycel ay nakayuko sa listahan niya, kahit wala na itong silbi.
Si Claire ay nakahawak sa camera, pero hindi kumukuha ng litrato.
Si Jessa ay nakatitig sa tubig.
Si Wynlei ay nakatitig sa cassette recorder sa palad niya.
Pagdating sa kalagitnaan ng biyahe, inilapit niya iyon kay Jessa.
“Ito ang huling mensahe ni Bryan,” sabi niya.
Hindi tumingin si Jessa sa kanya.
“Ngayon mo sasabihin?”
“Oo,” sagot ni Wynlei. “Kasi ngayon ko lang kayang pakinggan hanggang dulo.”
Pinindot niya ang play.
Static.
Pagkatapos, boses ni Bryan.
“Wyn, gising ka pa? May babaeng nakatayo sa ruins. Hindi siya gumagalaw. Parang nakatingin sa dagat.”
Tahimik ang bangka.
Maging ang makina, parang humina.
Nagpatuloy si Bryan.
“Huwag mong tatawagin ang babaeng puti.”
Static.
Pagkatapos, muli ang boses niya.
Mas malinaw kaysa dati.
“Huwag mo akong sasagutin kahit boses ko.”
Dahan-dahang napalingon si Jessa kay Wynlei.
Sa unang pagkakataon, may nabasag sa galit niya.
Hindi ito nawala.
Pero nabasag.
Dahil sa unang pagkakataon, naintindihan niya: hindi siya sinisisi ni Bryan.
Binabalaan siya nito.
Tahimik na umiyak si Wynlei.
Hindi siya niyakap ni Jessa.
Hindi pa.
Pero gumalaw ang kamay ni Jessa, parang hahawakan niya si Wynlei.
Huminto iyon sa gitna.
Nanginginig.
Hindi pa niya kaya.
Pero hindi rin niya ito ibinaba agad.
At sa pagitan ng kamay na hindi tumuloy at ng iyak na hindi mapigil, may isang bagay na halos patawad.
Halos.
Nagpatuloy ang tape.
May ikalawang boses.
Mas mababa.
Mas basa.
Mas malapit.
“Pero ngayon, puwede na.”
Huminto ang cassette.
Ang display ng recorder, kahit basag at halos hindi na mabasa, ay nag-click sa:
3:17
Sa ilalim ng bangka, may kumatok sa kahoy.
Tok.
Sinundan pa.
Tok.
At muli.
Tok.
Walang tumingin sa ilalim.
Epilogue: Hindi Pa Tapos ang Tape
Sa kasalukuyan, natapos nina Kenneth at Allan ang panonood ng lumang VHS.
Halos sira ang huling bahagi ng footage. May mga linyang static sa screen. Paangat-baba ang audio. Lumalabo ang mga mukha. Lumilitaw at nawawala ang ruins sa putol-putol na frame.
Pero may isang malinaw na imahe na naiwan.
Tumatakbo sina Jessa at Wynlei palayo sa ruins.
Sa likod nila, nakatayo ang White Lady sa dulo ng bangin, nakaharap sa dagat.
Hindi niya sila hinahabol.
May hinaharangan siya.
Ni-rewind ni Kenneth ang tape.
Frame by frame.
Sa isang frame, may basang letra na lumitaw sa isang haligi.
HUWAG MONG SASAGUTIN ANG BOSES NA PINAKAHIHINTAY MONG MARINIG.
Kinuhanan ni Allan ng litrato ang screen.
Nagbago ang mga letra.
KAMI ANG NASA ILALIM.
Kusang tumigil ang VHS player.
Walang gumalaw sa kanilang dalawa.
Pagkatapos, nag-click ang cassette recorder sa loob ng package.
Tumunog ang boses ni Bryan.
“Wyn, gising ka pa?”
Agad itong pinatay ni Kenneth.
Sandaling tumahimik ang lahat.
Hindi payapa.
Tahimik lang.
Pagkatapos, sa itim na screen ng TV, lumitaw ang repleksyon ng kuwarto.
Nakita ni Allan ang sarili niya.
Si Kenneth sa tabi niya.
Ang package sa mesa.
Ang VHS player.
Ang cassette recorder.
At sa likod nila, may babaeng nakaputi.
Nakatayo nang tuwid.
Hindi gumagalaw.
Nakaharap sa screen.
Hindi lumingon si Allan.
Hindi huminga si Kenneth.
Dahan-dahang itinaas ng babae ang isang daliri sa labi.
Huwag.
Huwag sasagot.
Huwag tatawag.
Huwag bubuksan.
Mula sa loob ng cassette recorder, kahit patay na ito, muling bumulong ang boses ni Bryan:
“Allan?”
Naputol ang tape.
Namatay ang TV.
At sa itim na screen, nanatili ang repleksyon ng White Lady—
nakataas ang isang daliri sa labi.
Huwag.
