PART 2
Malamig sa PITX kahit madaling-araw na. Hindi iyon ordinaryong lamig ng aircon. Parang lamig ng lumang kuwartong matagal nang walang tao.
Nagising si Andrew Reyes sa isang metal bench, pawis ang noo, mabigat ang dibdib, at masakit ang ulo. Sa kanyang paligid, may mga pasaherong natutulog sa upuan, may mga bag na nakasandal sa pader, at mga bus na tahimik na naghihintay sa labas. Ang mga ilaw sa kisame ay sobrang puti, sobrang linaw, pero sa paningin niya, parang lumulutang ang buong terminal.
Tiningnan niya ang kanyang relo.
3:17 AM.
Hindi niya alam kung bakit, pero kinilabutan siya sa oras na iyon.
Ang huling naalala niya, nasa office pa siya. BPO supervisor siya, sanay sa puyat, sanay sa ingay ng calls, sanay sa kape at reports. Pauwi na siya. Sumakay siya ng bus. Pumikit lang siya sandali.
Tapos, wala na.
Parang may nagtanggal ng ilang oras ng kanyang buhay.
Nang tumayo siya, kanyang napansin ang dugo sa manggas ng polo niya. Hindi marami, pero sapat para mag-freeze ang kanyang katawan.
“Hindi sa akin ’to,” bulong niya.
Dali-dali siyang pumunta sa restroom. Naghugas ng mga kamay hanggang mamula ang balat. Sa salamin, nakita niya ang sarili: maputla, puyat, at may matang parang hindi kanya.
Tapos biglang nag-flicker ang ilaw.
Bzzzt.
Sa likod niya, sa salamin, may lalaking nakatayo.
Naka-long sleeves. Maayos ang buhok. Tahimik ang ngiti.
Paglingon ni Andrew, wala naman.
Tumunog ang phone niya.
News alert.
Fugitive found dead near PITX.
Bumigat ang kanyang ulo. Sa isip niya, may biglang pumasok na larawan: basang eskinita, lalaking nakaluhod, kutsilyo, at dugong humahalo sa ulan.
May boses na bumulong.
“Isa na naman.”
Noong 1997, may isang sikat na mall sa Parañaque na laging puno ng tao. Sa umaga, maliwanag ito, maingay, puno ng tindahan at musika. Pero sa gabi, kapag nagsara na ang mga stalls at unti-unting namamatay ang ilaw, nagiging ibang lugar ito.
Doon nagtatrabaho si Jimmy Santos.
Late 20s siya, office executive, malinis manamit, magalang magsalita, at kilala ng mga katrabaho bilang tahimik pero mabait. Wala sa mukha niya ang takot. Wala rin ang galit.
Pero sa loob ng kanyang ulo, hindi kailanman tahimik.
Naririnig niya ang mga boses sa radyo, sa TV, sa fluorescent lights. Minsan, kapag naglalakad siya sa hallway ng mall, nakikita niya ang dugo sa sahig. Kapag tinitigan niya, nawawala. Minsan, ang mukha ng mga tao ay nagiging malabo, parang walang mata.
Sa simula, tinakpan niya lang ang tenga niya.
Pero lumalakas ang mga boses.
“Alam mo kung sino ang masama.”
“Hindi sila mahuhuli ng batas.”
“Gawin mo ang dapat.”
Isang gabi, sinundan ni Jimmy ang lalaking madalas niyang makita sa lumang newspaper clipping. Wanted ito sa pananaksak at robbery. Tatlong beses nang nakatakas sa arrest, sabi ng balita. Sa litrato, may makapal itong bigote at peklat sa pisngi.
Nakita siya ni Jimmy sa labas ng mall, nakasumbrero, naglalakad sa ulan na parang ordinaryong tao lang. Isa siya sa mga lalaking madalas lumabas sa police bulletins, pero sa gabing iyon, parang wala siyang inaalala. Walang takot. Walang hiya. Bumili pa ito ng sigarilyo sa tindahan sa kanto.
Sumunod si Jimmy.
Dahan-dahan lang.
Sa bawat hakbang, sinasabi niya sa sarili niya na uuwi na siya.
Hindi ko trabaho ito. Hindi ako pulis. Hindi ako ganito.
Pero sa bawat ilaw na nadadaanan niya, may boses na sumasabay.
“Kung hindi ikaw, sino?”
Pumasok ang lalaki sa madilim na eskinita. May tubig sa kanal. May aso na nakatingin sa kanila pero hindi tumahol.
Huminto si Jimmy sa bungad.
Muntik na siyang umatras.
Tapos lumingon ang lalaki sa kanya.
Sa isang segundo, hindi na mukha ng tao ang nakita ni Jimmy. Wala itong mata. Itim ang bibig. Parang butas.
“Alam mo,” bulong ng ilaw sa poste.
Kinabukasan, may nakitang katawan sa tabi ng drainage.
Walang nakakita kung sino ang gumawa.
Si Jimmy, pumasok pa rin sa office. Maayos ang polo. May dalang folder. Tahimik siya buong araw.
Pero nang gabi, habang naghuhugas siya ng kamay sa lumang lababo ng mall basement, napansin niyang tahimik ang ulo niya.
Walang boses. Walang bulong. Walang sakit.
Sa salamin, nakita niya ang sarili niya.
At sa unang pagkakataon, ngumiti siya.
Sa present day, si Lawrence Dizon, isang rookie police officer, ang unang nakapansin sa pattern.
Hindi lang trabaho ang dahilan kung bakit siya naging pulis. Bata pa siya nang mamatay ang ama niyang si Roberto Dizon, dating patrol officer. Ang laging sabi ng pamilya, may kasong hindi raw nabitawan ang tatay niya bago ito namatay. Walang detalye. Walang paliwanag. Isang lumang takot lang na hindi pinag-uusapan sa bahay.
Kaya nang makita ni Lawrence ang bagong kaso malapit sa PITX, hindi niya ito kayang balewalain.
Hindi ordinaryong murder ang nangyari. Ang biktima ay isang lalaking may pending warrant. Ang katawan ay iniwan nang maayos, halos parang may mensahe. Sa kamay nito, may tatlong guhit.
Nakita na iyon ni Lawrence sa lumang file.
PARAÑAQUE SERIAL CASE — 1997.
Binuksan niya ang folder na amoy alikabok at lumang papel. Doon niya nakita ang pangalan ni Jimmy Santos. Doon din niya nakita ang parehong marka sa kamay ng mga biktima.
Tatlong guhit.
Same method. Same kind of victims.
Pero patay na si Jimmy noong 1997.
Kaya bakit bumabalik ang kaso?
At bakit nasa CCTV si Andrew Reyes malapit sa crime scene?
Matagal na sanang iniwan ni Lawrence ang folder sa records room, pero may isang pangalan sa listahan ang nagpahinto sa kanya.
Hindi biktima. Hindi suspect.
Isang witness report noong 1997.
Dizon, Roberto — patrol officer.
Ama niya.
Namatay ang tatay ni Lawrence noong bata pa siya. Ang sabi ng pamilya, heart attack. Ang sabi ng lumang kuwento, may kaso itong hindi mabitawan bago siya mamatay. Isang kaso raw tungkol sa lalaking pumapatay ng mga kriminal.
Never talked about. Never explained.
Ngayon lang nakita ni Lawrence ang pangalan niya sa file.
Sa gilid ng statement ng tatay niya, may sulat-kamay:
“Hindi lang siya pumapatay. Para siyang naghahanap ng susunod na katawan.”
Nanlamig ang kamay ni Lawrence.
Hindi niya alam kung bakit itinago iyon ng tatay niya.
Hindi niya rin alam kung bakit, bigla niyang naramdaman na ang kasong ito ang dahilan kung bakit maaga itong nawala.
Sa maliit na interview room ng police station, nakaupo si Andrew sa harap ni Lawrence. May bottled water sa mesa, pero hindi niya ginalaw.
“Alam mo ba kung bakit ka nasa PITX kanina?” tanong ni Lawrence.
Umiling si Andrew. “Hindi. Nag-blackout ako.”
“May dugo sa damit mo.”---
“Hindi ko alam kung saan galing.”
Tahimik na inilabas ni Lawrence ang lumang litrato ni Jimmy.
Pagkakita pa lang ni Andrew, sumakit ang ulo niya.
Kilala niya ang mukha.
Hindi sa totoong buhay.
Sa panaginip.
“Sino siya?” mahina niyang tanong.
“Jimmy Santos,” sagot ni Lawrence. “Serial killer from 1997. Pinatay niya ang mga wanted criminals. Namatay siya during arrest.”
Hindi makatingin si Andrew sa larawan.
“Nakikita ko siya sa panaginip,” sabi niya.
Napatingin si Lawrence sa kanya. “Anong klaseng panaginip?”
“Hindi nga parang panaginip eh,” sagot ni Andrew. “Parang alaala.”
“May naririnig ka ba?”
Natigilan si Andrew.
“Bakit mo tinatanong?”
Hindi agad sumagot si Lawrence. Tiningnan niya ang lumang note ng tatay niya sa loob ng folder.
“Dahil may ibang tao na ring nakarinig noon.”
Hindi na nakatulog si Andrew pagkatapos noon.
Sa kanyang apartment, mas lumakas ang mga panaginip. Nakikita niya ang lumang mall, ang basement, ang maruming lababo, ang kamay na may hawak na kutsilyo. Minsan, paggising niya, may putik ang kanyang sapatos. Minsan, may gasgas ang kamay niya. Minsan, may amoy kalawang sa palad niya.
Isang gabi, may nakita siyang notebook sa mesa.
Hindi niya iyon notebook.
Sa loob, may listahan ng mga pangalan. Lahat may kaso. Lahat wanted. May ilan na may guhit na.
Patay na sila.
Sa huling pahina, may nakasulat sa sulat-kamay niya:
Hindi lahat ng masama ay nakakulong.
Nabitawan niya ang notebook.
Nag-flicker ang ilaw.
Bzzzt.
Sa reflection ng bintana, nakita niya ang lalaki.
Si Jimmy.
“Matagal na kitang hinihintay,” sabi nito.
Napaatras si Andrew. “Hindi ka totoo.”
Ngumiti si Jimmy. “Ganyan din ang sabi ko noon.”
“Ano ka?”
“Hindi multo,” sabi ni Jimmy. “Hindi rin alaala lang.”
“Then ano?”
Lumapit ang reflection kahit hindi gumalaw ang hangin sa kuwarto.
“Isang pinto.”
May kumatok sa pinto.
Pagbukas ni Andrew, nandoon si Lawrence.
Nakita ng pulis ang notebook sa sahig.
“Andrew,” sabi niya, mababa ang boses, “kailangan mong sabihin sa akin ang totoo.”
“Hindi ko alam ang totoo,” sagot ni Andrew. “Iyon nga ang problema.”
Habang binabasa ni Lawrence ang notebook, palalim nang palalim ang takot sa mukha niya.
“Lahat ng nasa listahan, may kaso,” sabi niya. “May pending warrants. May ilan, matagal nang tinatakbuhan ang korte. At lahat ng may guhit, patay na.”
“Hindi ako gumawa niyan,” sabi ni Andrew.
“Pero sulat mo ito.”
“Alam ko.”
Tahimik sila. Sa labas, may dumaan na motor. Sa loob, ang tanging tunog ay ang mabagal na ikot ng electric fan.
“May nakita akong detail sa 1997 file,” sabi ni Lawrence. “May tatlong biktima na natagpuan after mamatay si Jimmy.”
Napatitig si Andrew sa kanya.
“Hindi pwede.”
“I know.”
“Then hindi siya ang killer.”
“O baka hindi siya tumigil.”
“Paano?”
Tahimik na inilapag ni Lawrence ang photocopy ng old medical and police report.
Hindi niya agad ipinaliwanag.
Hinayaan lang niyang makita ni Andrew ang naka-underline na oras sa dulo ng papel.
Jimmy Santos pronounced dead — 3:17 AM.
Pagkatapos, may inilabas siyang pangalawang dokumento. Birth record. Lukot ang kopya, pero malinaw pa rin ang maliit na kahon sa ibaba.
Hindi nagsalita si Lawrence.
Si Andrew ang unang nakapansin.
Dahan-dahan niyang inilapit ang mukha sa papel.
Sa tabi ng pangalan niya, may oras.
3:17 AM.
Hindi gumalaw si Andrew.
Para siyang nawalan ng laman.
“Coincidence,” sabi niya, pero halos walang tunog ang boses niya.
Hindi sumagot si Lawrence agad. Tumingin muna siya sa lumang note ng tatay niya. Sa gilid ng papel, nangingitim na ang tinta, pero nababasa pa rin.
Parang naghahanap siya ng susunod na katawan.
“Hindi ko alam kung coincidence,” sabi ni Lawrence. “Pero may nakita ang tatay ko noon. At natakot siya.”
“Hindi ako katawan.”
“Hindi ko sinasabi ’yon.”
“Pero iniisip mo.”
Hindi makasagot si Lawrence.
Biglang lumamig ang kuwarto.
Sa sulok, parang may bumulong.
“Hindi katawan. Tulay.”
Noong gabing hinuli si Jimmy noong 1997, malakas ang ulan.
Pinalibutan ng mga pulis ang mall. Sa basement, nakita nila ang mga gamit ng nawawalang tao: wallets, IDs, relos, damit na may dugo. Sa pader, may listahan ng pangalan.
Nasa gitna si Jimmy, nakaupo sa sahig, nakangiti.
Isa sa mga pulis na pumasok ay si Roberto Dizon.
Bata pa siya noon, pero hindi siya baguhan. Nakakita na siya ng patay. Nakakita na siya ng takot. Pero iba ang naramdaman niya kay Jimmy.
Parang hindi lang tao ang nasa harap nila.
Parang may nakatingin sa likod ng mga mata nito.
“Jimmy Santos!” sigaw ng isang pulis. “Sumuko ka na!”
Tumingin si Jimmy sa kanila, kalmado.
“Hindi niyo naiintindihan,” sabi niya. “Ako lang ang gumagawa ng dapat.”
“Ibaba mo ang kutsilyo!”
Nag-flicker ang ilaw.
Sa paningin ni Jimmy, hindi na pulis ang nasa harap niya. Mga anino sila. Mga mukha na walang mata.
Tapos may nakita siyang ibang lugar.
Isang malaking terminal. Modernong ilaw. Mga bus. Mga CCTV. Mga taong pagod.
At isang lalaki.
Si Andrew.
Hindi niya kilala ang pangalan noon, pero alam niyang konektado sila.
Parang may pintong bumukas sa gitna ng dalawang panahon.
Sa likod ng mga pulis, nakita rin ni Jimmy ang isa pang mukha.
Isang batang pulis na may apelyidong Dizon.
At sa likod nito, parang anino ng isang mas batang lalaki. Anak. Hindi pa naroon, pero darating.
Ngumiti si Jimmy.
“Babalik ako,” bulong niya.
Nagputukan.
Bumagsak si Jimmy sa malamig na semento.
Lumapit si Roberto Dizon, nanginginig ang kamay. Narinig niya ang huling salita ni Jimmy kahit halos wala na itong hininga.
“Hindi tayo mamamatay.”
Pagkatapos noon, sabi ng report, tapos na ang kaso.
Pero sa personal notebook ni Roberto, isang line lang ang nakasulat kinabukasan:
3:17 is not a time. It is a door.
Bumalik sina Andrew at Lawrence sa PITX bago mag-umaga.
Umuulan sa labas. Sa loob, maliwanag ang terminal, pero tila walang init ang mga ilaw. Habang naglalakad sila sa gilid ng waiting area, nararamdaman ni Andrew na may humihila sa kanya papunta sa isang service corridor.
“Dito,” sabi niya.
“Paano mo alam?” tanong ni Lawrence.
Hindi sumagot si Andrew.
Binuksan nila ang pinto. Sa loob, makitid ang daan. Basa ang semento. Mahina ang ilaw. Habang lumalalim sila, nagbago ang mundo sa paningin ni Andrew.
Ang PITX ay naging lumang mall.
Ang tunog ng bus ay naging mall music.
Ang LED light ay naging fluorescent bulb.
At sa dulo ng hallway, nakatayo si Jimmy.
“Welcome back,” sabi nito.
Napahinto si Andrew.
“Wala diyan,” sabi ni Lawrence. “Andrew, anong nakikita mo?”
“Siya,” sagot ni Andrew.
“Sino?”
Tumingin si Andrew kay Lawrence. Nanginginig ang labi niya.
“Hindi ako sinasapian,” sabi niya. “Hindi rin ako nananaginip lang.”
“Andrew—”
“Siya ako. Pero hindi buo. Parang may naiwan sa oras na namatay siya. Parang kumapit sa unang buhay na bumukas sa parehong oras.”
“Sa’yo.”
Tumango si Andrew. “Sa akin.”
Tumunog ang relo ni Lawrence.
3:17 AM.
Lahat ng ilaw sa corridor ay sabay-sabay na nag-flicker.
Bzzzt.
Napahawak si Andrew sa magkabilang tenga niya. Napaluhod siya sa basang semento, humihingal, parang may kung anong pilit na pumapasok sa isip niya.
“Hindi,” sabi niya. “Hindi ngayon. Hindi na ulit.”
Lumapit si Lawrence. “Makinig ka sa akin. Hindi ikaw ang pinili niya. Pwedeng ikaw ang unang lumaban.”
Umiling si Andrew. May luha na sa mata niya.
“Hindi mo gets,” sabi niya. “Wala siya sa likod ko. Nasa loob ko siya. Kapag natatakot ako, lumalakas siya. Kapag galit ako, mas lumalapit siya.”
“Then pakinggan mo ang boses ko. Dito ka lang.”
“Umalis ka na,” pakiusap ni Andrew.
“Hindi.”
“Lawrence, please.” Mas basag na ang boses niya. “Kung may mangyari, hindi ako ang haharap sa’yo.”
“I won’t leave you here.”
Napatingala si Andrew. Sa dulo ng hallway, nakangiti si Jimmy.
“Umalis ka,” bulong ni Andrew. “Please. Bago ako mawala.”
“Andrew, ibigay mo sa akin ang kamay mo.”
Sandaling bumalik ang takot sa mukha ni Andrew. Iniabot niya ang kamay niya, nanginginig.
Pero bago pa ito mahawakan ni Lawrence, huminto siya.
“Kapag narinig mo siya,” bulong ni Andrew, “huwag kang sasagot.”
“Anong ibig mong sabihin?”
“Ganun siya lumilipat.”
Bago pa makapagsalita si Lawrence, biglang nagbago ang mukha ni Andrew. Hindi literal, pero sa tingin ni Lawrence, parang may ibang taong tumingin sa kanya mula sa likod ng mga mata nito.
Nawala ang takot.
Nawala ang pagkalito.
May kalmadong ngiti na pumalit.
“Matagal na siyang pagod,” sabi ni Andrew.
Nanlamig si Lawrence.
“Sino ka?”
Ngumiti siya.
“Alam mo na.”
Tumakbo si Lawrence palabas ng corridor.
Sa likod niya, walang yabag. Walang sigaw. Iyon ang mas nakakatakot.
Pagbalik niya sa main terminal, bumalik ang ingay ng mundo: announcements, bus engines, ulan, mga pasaherong nagmamadali. Hinawakan niya ang radio.
“Need backup sa PITX, service corridor. Possible suspect armed—”
Nag-static ang radio.
Bzzzt.
Tapos may boses.
“Officer Lawrence.”
Si Andrew.
O si Jimmy.
Hindi siya sumagot.
Naalala niya ang sinabi ni Andrew.
Kapag narinig mo siya, huwag kang sasagot.
Pero nagsalita ulit ang boses.
“Katulad ka ng tatay mo.”
Nanginig ang kamay ni Lawrence.
“Nanahimik din siya noong una.”
Pinikit ni Lawrence ang mata niya. Sinubukan niyang hindi makinig.
“Pero sumagot din siya.”
“Tumigil ka,” bulong ni Lawrence.
At doon niya narealize.
Sumagot siya.
Sa kabilang linya, may mahinang tawa.
“Good.”
Naputol ang signal.
Sa kabilang dulo ng terminal, nakita ni Lawrence si Andrew sa gitna ng crowd. Nakatayo lang ito, tahimik, parang hindi kasama sa mundong ginagalawan ng iba.
Nagkatinginan sila.
Ngumiti si Andrew.
Dumaan ang isang bus sa pagitan nila.
Pag-alis ng bus, wala na siya.
Makalipas ang ilang linggo, missing pa rin si Andrew.
Sa apartment niya, nakita ng pulis ang isa pang notebook. Mas makapal. Mas maraming pangalan. Hindi na lang Parañaque. Iba-ibang lungsod na. Mga tao sa police bulletins. Mga takas sa warrant. Mga pangalang dapat nasa kulungan, pero nasa kalsada pa rin.
Sa PITX CCTV, blurred ang mukha ni Andrew. Sa service corridor, nag-static lahat ng camera mula 3:17 hanggang 3:23 AM.
Walang sapat na ebidensiya.
Walang malinaw na sagot.
Pero hindi na natulog nang maayos si Lawrence.
Hindi na dahil lang sa takot.
Kundi dahil kapag malapit na ang 3:17, may naririnig siyang mahina sa likod ng tenga niya.
Hindi pa salita.
Hindi pa boses.
Parang static muna.
Parang naghahanap ng signal.
Isang gabi, may natanggap siyang email mula sa unknown sender. Walang subject. Isang video lang.
Binuksan niya.
CCTV footage.
Madilim na kalsada. Ulan. Isang lalaking naglalakad sa ilalim ng streetlight.
Si Andrew.
Huminto ito at tumingin sa camera.
Ngumiti.
Nag-flicker ang video.
Sa isang segundo, nagbago ang mukha niya.
Si Jimmy.
Pagkatapos, nag-black ang screen.
May lumabas na text:
Hindi ako bumalik. Hindi ako umalis.
Napatayo si Lawrence.
Sa taas niya, nag-buzz ang fluorescent light.
Bzzzt.
Sa reflection ng monitor, nakita niya ang sarili niya: puyat, takot, nanginginig.
At sa likod niya, may lalaking nakatayo.
Long sleeves. Maayos ang buhok. May maliit na ngiti.
Hindi lumingon si Lawrence.
Hindi siya makahinga.
Sa screen, may bagong mensahe.
Ikaw na ang nakakaalam.
Sumunod ang isa pa.
Ikaw na ang nakasagot.
Namamatay-sindi ang ilaw.
Bzzzt.
At sa loob ng ulo ni Lawrence, may boses na hindi kanya.
Mahina pa lang.
Pero malinaw.
“Next.”
.png)
_Original.JPG)