Bilang isang bansang kapuluan na binubuo ng tinatayang 7,641 pulo, higit na masalimuot ang pagtukoy sa saklaw na pandagat ng Pilipinas kaysa sa pagtatakda ng mga hangganan sa kalupaan. Kinakailangang malinaw na maibukod ang mga lugar na nasa ilalim ng ganap na soberanya ng Estado mula sa mga sonang pinagtataglay lamang nito ng mga tiyak na karapatang soberano at hurisdiksiyon (National Maritime Polytechnic, n.d.). (NMP Research)
Alinsunod sa Artikulo I ng Saligang Batas ng 1987, binubuo ang pambansang teritoryo ng kapuluan ng Pilipinas, ng lahat ng pulo at katubigang saklaw nito, at ng iba pang teritoryong pinagtataglay ng Pilipinas ng soberanya o hurisdiksiyon. Kabilang dito ang mga nasasakupang kalupaan, katubigan, himpapawid, dagat teritoryal, pinakasahig at kailaliman ng dagat, at iba pang pook sa ilalim ng dagat. Pinagtitibay at higit na nililinaw naman ng Batas Republika Blg. 12064, o Philippine Maritime Zones Act, ang mga sonang pandagat ng bansa alinsunod sa United Nations Convention on the Law of the Sea o UNCLOS (1987 Constitution of the Republic of the Philippines, art. I; Republic Act No. 12064, 2024, §§ 2–3). (Lawphil)
🔴 Mga Tubig-Kapuluan
Ang mga tubig-kapuluan ay ang mga katubigang nakapaloob sa mga linyang batayan ng kapuluan o archipelagic baselines ng Pilipinas. Isinasakatuparan ng Estado ang soberanya nito sa mga katubigang ito, kabilang ang himpapawid sa ibabaw at ang pinakasahig at kailaliman ng dagat sa ilalim ng mga ito. Gayunman, ang naturang soberanya ay napapailalim sa mga obligasyong pandaigdig, kabilang ang mga karapatan sa inosenteng pagdaan at pagdaan sa mga itinakdang daanang pandagat ng kapuluan (archipelagic sea lanes passage) na kinikilala ng UNCLOS (Republic Act No. 12064, 2024, § 4; United Nations, 1982, arts. 49–53). (Lawphil)
Ang mga look, estuwaryo, at iba pang katubigang legal na ihihiwalay mula sa mga tubig-kapuluan ay ituturing na panloob na katubigan. Sa pangkalahatan, walang karapatan sa paglalayag ang mga dayuhang sasakyang-pandagat sa panloob na katubigan, maliban kung hayagang pinahintulutan ng Pamahalaan ng Pilipinas (Republic Act No. 12064, 2024, § 4). (Lawphil)
🟡 Dagat Teritoryal
Ang dagat teritoryal ay ang sonang pandagat na umaabot hanggang 12 milyang pandagat mula sa naaangkop na mga linyang batayan ng Pilipinas. Sa loob ng sonang ito, isinasakatuparan ng bansa ang soberanya nito sa katubigan, himpapawid, pinakasahig ng dagat, at kailaliman nito. Gayunman, kinikilala ang karapatan ng mga dayuhang sasakyang-pandagat sa inosenteng pagdaan, kung ang kanilang paglalayag ay tuloy-tuloy, mabilis, at hindi nakapipinsala sa kapayapaan, kaayusan, o seguridad ng Estado (Republic Act No. 12064, 2024, § 5; United Nations, 1982, arts. 2–3, 17–19). (Lawphil)
🔵 Eksklusibong Sonang Pangkabuhayan
Ang Eksklusibong Sonang Pangkabuhayan o Exclusive Economic Zone ay ang katubigang nasa labas at karatig ng dagat teritoryal na maaaring umabot hanggang 200 milyang pandagat mula sa mga linyang batayan ng bansa. Hindi ito dapat ituring na bahagi ng teritoryo ng Pilipinas sa katulad na paraan ng kalupaan, mga tubig-kapuluan, panloob na katubigan, at dagat teritoryal (Republic Act No. 12064, 2024, § 7; United Nations, 1982, arts. 55–57). (Lawphil)
Sa loob ng EEZ, taglay ng Pilipinas ang mga karapatang soberano upang magsaliksik, gumamit, mangalaga, at mamahala sa mga likas na yamang buhay at di-buhay na matatagpuan sa katubigan, pinakasahig ng dagat, at kailaliman nito. May hurisdiksiyon din ang bansa sa pagtatayo at paggamit ng mga artipisyal na pulo, instalasyon, at estruktura; sa pananaliksik na pangkaragatan; at sa pangangalaga at pagpapanatili ng kapaligirang pandagat (Republic Act No. 12064, 2024, § 7; United Nations, 1982, art. 56). (Lawphil)
Samantala, patuloy na tinatamasa ng ibang mga Estado ang mga kalayaang kinikilala ng pandaigdigang batas, tulad ng paglalayag, paglipad sa ibabaw ng katubigan, at paglalatag ng mga kable at tubo sa ilalim ng dagat, nang may nararapat na paggalang sa mga karapatan at tungkulin ng Pilipinas (United Nations, 1982, art. 58).
🌊 Kanlurang Dagat ng Pilipinas
Sa ilalim ng Philippine Maritime Zones Act, ang mga sonang pandagat ng Pilipinas sa kanlurang bahagi ng kapuluan—kabilang ang Dagat Luzon, ang dagat teritoryal ng Bajo de Masinloc, at ang mga dagat teritoryal ng mga tampok-heograpikong kabilang sa Pangkat ng mga Pulo ng Kalayaan—ay kolektibong tinatawag na Kanlurang Dagat ng Pilipinas o West Philippine Sea (Republic Act No. 12064, 2024, § 2). (Lawphil)
Ang katawagang ito ay hindi nangangahulugang pare-pareho ang katangiang legal ng lahat ng katubigang saklaw nito. Ang ilang bahagi ay maaaring dagat teritoryal, samantalang ang iba ay maaaring kabilang sa EEZ o kontinental na plataporma. Magkakaiba ang lawak ng kapangyarihan at karapatan ng Estado sa bawat sona.
🌐 Kontinental na Plataporma at Talampas ng Pilipinas
Ang kontinental na plataporma ng Pilipinas ay binubuo ng pinakasahig at kailaliman ng mga pook sa ilalim ng dagat na umaabot mula sa hangganan ng dagat teritoryal hanggang sa panlabas na gilid ng kontinental na palugit, o hanggang 200 milyang pandagat kung hindi umaabot sa gayong layo ang likas na pagpapatuloy ng kalupaan ng bansa (Republic Act No. 12064, 2024, § 8; United Nations, 1982, art. 76). (Lawphil)
Kapag natugunan ang mga rekisitong heolohikal at legal na itinakda ng UNCLOS, maaaring lumampas sa 200 milyang pandagat ang kontinental na plataporma bilang isang pinalawak na kontinental na plataporma. Ang rehiyon sa silangan ng Luzon na dating tinatawag na Benham Rise Region, kabilang ang Philippine Rise, ay kolektibong pinangalanang Talampas ng Pilipinas sa ilalim ng Batas Republika Blg. 12064 (Republic Act No. 12064, 2024, § 8). (Lawphil)
Sa mga bahaging lumalampas sa 200 milyang pandagat, ang mga karapatang soberano ng Pilipinas ay pangunahing sumasaklaw sa paggalugad at paggamit sa mga yamang mineral, petrolyo, iba pang di-buhay na yaman, at mga organismong sedentaryo sa pinakasahig at kailaliman ng dagat. Hindi saklaw ng mga karapatang ito ang ganap na soberanya sa katubigan o himpapawid sa ibabaw ng pinalawak na kontinental na plataporma (Republic Act No. 12064, 2024, § 8; United Nations, 1982, arts. 77–78). (Lawphil)
🟢 Pangkat ng mga Pulo ng Kalayaan
Ang Pangkat ng mga Pulo ng Kalayaan o Kalayaan Island Group ay binubuo ng mga pulo, bahura, buhanginan, at iba pang tampok-heograpikong matatagpuan sa bahagi ng Kapuluan ng Spratly. Ito ay ipinahayag sa ilalim ng Atas ng Pangulo Blg. 1596 at pinangangasiwaan bilang Bayan ng Kalayaan sa Lalawigan ng Palawan (Presidential Decree No. 1596, 1978). (Lawphil)
Gayunman, ang hangganang hugis-poligono na inilalarawan sa mga lumang mapa batay sa Atas ng Pangulo Blg. 1596 ay hindi dapat ipakahulugang isang tuloy-tuloy na lawak ng dagat teritoryal. Sa ilalim ng Batas Republika Blg. 9522, ang mga tampok-heograpiko ng Pangkat ng mga Pulo ng Kalayaan ay tinatrato alinsunod sa rehimen ng mga pulo sa ilalim ng Artikulo 121 ng UNCLOS (Republic Act No. 9522, 2009, § 2; Magallona v. Ermita, 2011). (Lawphil)
Sa ilalim ng Batas Republika Blg. 12064, ang mga likas na anyong-lupang nananatiling nakalitaw sa panahon ng pinakamataas na pagtaas ng tubig o high-tide features na saklaw ng Pangkat ng mga Pulo ng Kalayaan ay may dagat teritoryal na 12 milyang pandagat mula sa kani-kanilang naaangkop na linyang batayan (Republic Act No. 12064, 2024, § 5). (Lawphil)
⚪ Mga Makasaysayang Hangganan Batay sa mga Kasunduan
Ang mga linyang tinatawag na Philippine Treaty Limits ay nagmula sa mga makasaysayang kasunduan, kabilang ang Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at kasunduan sa pagitan ng Estados Unidos at Gran Britanya noong 1930. Mahalaga ang mga ito sa kasaysayan ng pagbuo at paglalarawan sa teritoryo ng Pilipinas, ngunit hindi sila ang mga linyang batayang ginagamit sa pagsukat sa kasalukuyang dagat teritoryal, EEZ, at kontinental na plataporma sa ilalim ng UNCLOS at ng mga umiiral na batas sa baselines (Magallona v. Ermita, 2011; Republic Act No. 9522, 2009). (Lawphil)
Mahalagang Paglilinaw
Ang pambansang teritoryo, mga sonang nasa ilalim ng soberanya, at mga sonang pinagtataglayan ng karapatang soberano ay magkakaibang konseptong legal. Ganap na isinasakatuparan ng Pilipinas ang soberanya nito sa kalupaan, panloob na katubigan, mga tubig-kapuluan, at dagat teritoryal, bagaman napapailalim ang ilang bahagi sa mga karapatan sa paglalayag na kinikilala ng pandaigdigang batas.
Sa EEZ at kontinental na plataporma, hindi ganap na soberanya ang taglay ng Pilipinas, kundi mga tiyak na karapatang soberano at hurisdiksiyon para sa mga layuning itinakda ng UNCLOS. Samakatuwid, hindi wasto na ipakita ang buong EEZ at kontinental na plataporma bilang kapantay ng pambansang teritoryo.
Ang mga mapang naglalarawan sa mga sonang ito ay dapat ituring na mga pinasimpleng representasyong biswal. Hindi dapat gamitin ang mga ito bilang opisyal o awtoritatibong batayan sa paglalayag, pagtatakda ng mga hangganan, o paglutas ng mga alitang pandagat.
Mga Sanggunian
1987 Constitution of the Republic of the Philippines. (1987). The Lawphil Project. https://lawphil.net/consti/cons1987.html
Magallona v. Ermita, G.R. No. 187167 (Supreme Court of the Philippines, August 16, 2011). https://lawphil.net/judjuris/juri2011/aug2011/gr_187167_2011.html
National Maritime Polytechnic. (n.d.). Harbor pilotage in the Philippines: A review of interventions in licensing, appointment and capability building of harbor pilots. https://research.nmp.gov.ph/completed-research/33
Presidential Decree No. 1596. (1978). Declaring certain area part of the Philippine territory and providing for their government and administration. The Lawphil Project. https://lawphil.net/statutes/presdecs/pd1978/pd_1596_1978.html
Republic Act No. 9522. (2009). An act to amend certain provisions of Republic Act No. 3046, as amended by Republic Act No. 5446, to define the archipelagic baselines of the Philippines, and for other purposes. The Lawphil Project. https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9522_2009.html
Republic Act No. 12064. (2024). An act declaring the maritime zones under the jurisdiction of the Republic of the Philippines. The Lawphil Project. https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2024/ra_12064_2024.html
United Nations. (1982). United Nations Convention on the Law of the Sea. https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf
No comments:
Post a Comment